Yayın Özeti

Hediye Levent'in sunduğu programda, dış politika ve güvenlik analisti Suat Delgen ile Türkiye gündeminde tartışılan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ele alındı. Kararname, Türk gümrüklerinden transit geçecek harp silahları, araç-gereçleri, patlayıcı maddeler ve çift kullanımlı malzemelere ilişkin usul ve esasları düzenliyor.

Suat Delgen, kararnamenin kamuoyunda Türkiye'nin İsrail'e veya İran içindeki unsurlara yönelik bir silah koridoruna dönüşüp dönüşmediği şeklinde yanlış yorumlandığını belirtti. Bu yorumun, Gönül Tol'un Pentagon kaynaklı bir kulis bilgisi paylaşımı ile kararnamenin aynı zaman dilimine denk gelmesinden kaynaklandığını, ancak ikisi arasında bir bağlantı olmadığını vurguladı.

Kararnamenin asıl amacının, İran ve Rusya gibi ülkelerin yaptırımları delmek için kullandığı transit geçiş ve yeniden ihracat (reexport) rejimlerinin kontrolünü sıkılaştırmak olduğu açıklandı. Yeni düzenlemeyle, bu tür malzemelerin transit geçişi için Ticaret Bakanlığı'nın uygunluk belgesi vermesi ve bu belgeyi verirken Genelkurmay Başkanlığı ve MİT gibi kurumların görüşünü alması zorunlu hale getiriliyor.

Delgen, bu adımın Türkiye'nin İran'ın füze ve İHA üretiminde batı menşeli alt sistemleri temin etmesinin önüne geçmeye yönelik olduğunu ve siyasi olarak ABD ile daha uyumlu bir pozisyon alındığının göstergesi sayılabileceğini ifade etti. Halkbank anlaşması ve İncirlik'e ikinci bir Patriot sistemi konuşlandırılması gibi gelişmelerle birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye'nin ABD ile yaptırımların uygulanması konusunda işbirliğini artırdığı yorumu yapıldı.

Programın son bölümünde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın planlanan Ortadoğu turu tartışıldı. Suat Delgen, bu ziyaretin arabuluculuktan ziyade, özellikle Körfez ülkelerinin İran'a ve ABD'ye yönelik tavrını anlamaya yönelik diplomatik bir gezi olduğunu ve Türkiye'nin bu ülkelerle paralel bir tavır takınmasının daha olası göründüğünü belirtti.

Konuşma, yanlış bilginin hızla yayılmasına dikkat çekilerek ve kararnamenin aslında kontrolü gevşetmek değil, sıkılaştırmak amacı taşıdığı vurgulanarak sona erdi.