Yayın Özeti

Hediye Levent'in sunuculuğunda, güvenlik ve dış politika yorumcusu Suat Delgen ile gazeteci Nazar Erişkin, İran-İsrail-ABD geriliminin Kıbrıs ve Doğu Akdeniz'e olası etkilerini değerlendirdi. Program, Kuzey Kıbrıs'taki güncel ekonomik ve siyasi gündemle başladı. Ardından, Güney Kıbrıs'a artan İsrailli göçü, arazi alımları ve bu durumun Rum kamuoyunda yarattığı tedirginlikler ele alındı. Güney Kıbrıs'ın İsrail ve ABD ile geliştirdiği savunma ve enerji işbirliklerinin, adayı bölgesel çatışmalarda hedef haline getirebileceği vurgulandı.

Konuşmada, Avrupa Birliği'nin Lizbon Anlaşması'nın 42.7. maddesi (kolektif savunma) kapsamında Güney Kıbrıs'a sağladığı desteğin bölgedeki güvenlik denklemini değiştirebileceği ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki hak arayışlarında yeni bir zorluk oluşturabileceği tartışıldı. KKTC'ye yönelik bir saldırı durumunda NATO'nun 5. maddesinin devreye girmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, savunmanın Türkiye'nin ikili angajmanlarına bağlı olduğu ifade edildi.

Güney Kıbrıs'ın NATO üyeliği ihtimali, Türkiye'nin veto hakkı nedeniyle mevcut koşullarda zor görülse de, değişen küresel dengelerle birlikte gelecekte gündeme gelebileceği değerlendirildi. Körfez'deki güvenlik sorunlarının, Kıbrıs'ı uluslararası sermaye için güvenli liman alternatifi haline getirebileceği ve bunun da adanın jeopolitik önemini daha da artıracağı öne sürüldü.

IMEC projesinde Türkiye'nin dışarıda bırakılması ve Doğu Akdeniz'deki enerji işbirliklerinde Türkiye'nin etkisinin sınırlı kalması, Türkiye'nin bölgede yalnızlaşması olarak yorumlandı. Ancak, Türkiye'nin uzun kıyı şeridi ve coğrafi konumu nedeniyle, onu tamamen dışlayan projelerin sürdürülebilir olmayacağı görüşü de dile getirildi. Lübnan ile Güney Kıbrıs arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının detayları ve bölgedeki enerji sahalarının (Afrodit, Leviathan) durumu haritalar üzerinden açıklandı.

Mısır'ın Doğu Akdeniz enerji denklemindeki kilit rolüne ve Hristodulidis'in Mısır ziyaretinin enerji odaklı gündemine dikkat çekildi. Türkiye-Libya anlaşmasının, Türkiye-Mısır arasında olası bir deniz sınırlandırma anlaşması ihtimalini zora soktuğu ve bölgedeki anlaşmazlıkların Uluslararası Adalet Divanı'na taşınma riski tartışıldı.

Program, Karpaz'da bir ABD üssü kurulması ihtimali, Türkiye'nin KKTC'ye F16 konuşlandırmasına yönelik ABD'deki tepkiler ve Türkiye'nin bölgede doğru stratejik adımlarla konumunu güçlendirebileceği yönündeki değerlendirmelerle sona erdi. İzleyicilerden gelen sorulara da kısaca değinildi.