Yayın Özeti

Program, sunucu Hediye Levent'in bayram mesajı ve birkaç dakikalık teknik aksaklık için özür dilemesiyle başlıyor. Ardından bölgenin en önemli gündem maddesi olan İran-ABD arasındaki gelişmelere geçiyor.

İran-ABD Mutabakatı: Levent, İran ile ABD arasında bir anlaşmaya varıldığı yönündeki haberleri değerlendiriyor. Bunun bir anlaşma değil, bir mutabakat zaptı (Memorandum of Understanding) olduğunu vurguluyor. Trump'ın onayı beklenen bu metnin, ateşkesin uzamasını sağlayacağını ve önümüzdeki 60 gün boyunca çatışmaların durmasını öngördüğünü belirtiyor. Bu süreçte nükleer mesele başta olmak üzere çeşitli konuların müzakerelerinin devam edeceğini aktarıyor.

Detaylar ve Tarafların Pozisyonları: Batı ve İsrail basınına göre İran'ın taviz verdiğini, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve mayınların temizlenmesi gibi maddeler olduğunu söylüyor. İran basını ise ABD'nin Basra Körfezi'nden çekileceğini öne sürüyor. Levent, asıl önemli başlığın İran'ın nükleer dosyası olduğunu, ancak bu konuda net bir detay bulunmadığını ifade ediyor. İran'ın nükleer çalışmalara ara verme süresi, balistik füze programının sınırlandırılması, savaş tazminatı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda tarafların taleplerinin devam ettiğini belirtiyor.

Katar ve Umman'ın Rolü: Levent, İran Merkez Bankası başkanının Katar'da olduğunu ve Güney Kore'de dondurulan 6 milyar dolarlık fonun serbest bırakılması için girişimlerde bulunduğunu aktarıyor. Ayrıca Katar'ın, İran'a savaş tazminatı istememesi karşılığında 12 milyar dolar teklif ettiği iddiasını paylaşıyor. Katar'ın bu teklifi yapma ihtimalinin yüksek olduğunu, çünkü Hürmüz Boğazı'ndaki istikrarsızlıktan en çok etkilenen ülkelerden biri olduğunu vurguluyor. Trump'ın ise Umman'ı tehdit ettiğini, Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda İran'a destek olması halinde Umman'ı havaya uçurmakla tehdit ettiğini aktarıyor.

Stratejiler ve Bölgesel Dizayn: Levent, ABD'nin İran'dan ciddi bir taviz almadan mutabakatı imzalamayacağını düşünüyor. İran'ın elindeki en önemli kozun Hürmüz Boğazı olduğunu ancak bu kartın sonsuza kadar kullanılamayacağını belirtiyor. Trump'ın bölge ülkelerinin tamamının İbrahim Anlaşmaları'na katılması gerektiği yönündeki açıklamasını kritik buluyor. Bu açıklamanın, bölgenin İsrail ekseninde yeniden dizayn edileceği anlamına geldiğini ifade ediyor. Suudi Arabistan ve Mısır gibi ülkelerin hem İran'ın güçlenmesinden hem de İsrail'in agresif politikalarından endişe duyduğunu belirtiyor.

Türkiye ve NATO Zirvesi: Levent, Ankara'da yapılacak NATO zirvesinin çok kritik olduğunu söylüyor. Türkiye'nin İbrahim Anlaşmaları'na katılması gerektiği yönündeki baskıların arttığını, ancak Türkiye ile İsrail arasında zaten diplomatik ve ekonomik ilişkilerin bulunduğunu hatırlatıyor. Bu baskının asıl amacının, bölgenin İsrail merkezli yeniden dizaynı olduğunu düşünüyor. Türkiye'nin bu süreçte masadan dışlanmamak için İsrail ile ilişkilerini yakınlaştırmak zorunda kalabileceğini öngörüyor. Bu yakınlaşmanın ardından Kıbrıs meselesi ve Doğu Akdeniz'deki dengelerin de değişebileceğini belirtiyor.

Irak ve Haşdi Şabi: Levent, Irak'ta Haşdi Şabi'nin geleceğiyle ilgili önemli gelişmeler olduğunu aktarıyor. ABD ve Batı'nın, İran destekli bu silahlı yapının tamamen silahsızlandırılmasını ve devlet kurumlarından tasfiye edilmesini talep ettiğini söylüyor. Haşdi Şabi'nin homojen bir yapı olmadığını, içinde İran'a bağlı gruplar olduğu gibi Iraklı kimliğini ön planda tutan gruplar da bulunduğunu vurguluyor. Mukteda Sadr'ın kendi silahlı yapısı Seraya Selam'ın lağvedildiğini ve devlet kurumlarına entegre edileceğini duyurmasını önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Ancak bu kadar büyük bir silahlı gücün orduya ve kamuya nasıl entegre edileceğinin büyük bir soru işareti olduğunu belirtiyor.

Lübnan ve Gazze: Levent, İsrail'in Lübnan'da Litani Nehri'nin güneyini geçerek kara işgalini genişlettiğini ve Nebatiye kentini büyük ölçüde tahrip ettiğini aktarıyor. İsrail'in Lübnan saldırılarını İran dosyasından ayırmak istediğini, böylece Lübnan'ı yalnız bırakmayı hedeflediğini belirtiyor. Lübnanlı yetkililerin diplomatik çözüm arayışlarının sahada karşılığının olmadığını ifade ediyor. Gazze'de ise ateşkese rağmen İsrail'in kontrol ettiği bölgeyi %64'e çıkardığını ve Netenyahu'nun bu oranı %70'e çıkarma talimatı verdiğini söylüyor. Batı Şeria'da da kamulaştırma faaliyetlerinin hızlandığını ekliyor.

Soru-Cevap: Yayının sonunda bir izleyicinin sorusunu yanıtlayan Levent, Türkiye'nin İran'la karşı karşıya gelmek istemediğini ancak bölgesel şartların Ankara'ya denge politikası uygulayacak alan bırakmayacağını düşünüyor. Türkiye'nin masadaki yerini kaybetmemek için ABD ve İsrail eksenli yeni düzene uyum sağlamak zorunda kalabileceğini belirterek sözlerini tamamlıyor.