Yayın Özeti

Hediye Levent'in sunumuyla gerçekleşen yayında, dış politika ve güvenlik analisti Suat Delgen, Cumhuriyet Gazetesi'nde çıkan bir haberin ardından gündeme gelen NATO'nun Türkiye'de çok uluslu bir kolordu kurma planını değerlendirdi.

Suat Delgen, haberde bahsedilen ve ambleminde çift başlı kartal bulunan yapının henüz onaylanmamış bir çalışma olduğunu, Savunma Bakanlığı'nın da bu çalışmanın varlığını doğruladığını ancak detayların netleşmediğini belirtti. NATO'da iki tür kolordu yapısı olduğunu açıkladı: hızlı intikal edebilen kriz yönetim kolorduları ve Rusya tehdidine karşı oluşturulan çok uluslu daimi kolordular. Polonya ve Romanya'da kurulan yapıların bu ikinci kategoride olduğunu ifade etti.

Türkiye'de planlanan yapının da, NATO'nun Rusya'yı birincil tehdit olarak belirleyen stratejik konsepti çerçevesinde ve değişen güvenlik ortamında Türkiye'nin NATO ile daha fazla uyumlanma tercihinin bir sonucu olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Bu durumun esas olarak Türkiye-Rusya ilişkilerini nasıl etkileyeceği sorusunun tartışılması gerektiğini vurguladı.

Kolordu yapısının nasıl işleyeceğine dair teknik bilgiler paylaşan Delgen, NATO'da komuta yapısı ile kuvvet yapısının ayrı olduğunu, karargahın Türkiye topraklarında bulunabileceğini ancak altındaki askeri birliklerin farklı NATO ülkelerinden gelecek katkılarla oluşacağını (kuvvet çağrısı) anlattı. Türkiye'nin, Afganistan örneğinde olduğu gibi, katkılarında birtakım çekinceler (örneğin doğrudan çatışmaya girmeme) koyabileceğini belirtti.

NATO'nun 5. maddesinin (saldırıya uğrayan üyeye yardım) otomatik olarak devreye girmediğini, NATO Konseyi'nin oybirliği ile karar alması gerektiğini hatırlatan Delgen, Türkiye'nin NATO karar alma mekanizmalarındaki rolünün ve itiraz hakkının altını çizdi. Tartışmanın, olayın henüz kesinleşmemiş bir çalışma olması nedeniyle spekülasyondan uzak, NATO'nun işleyişi ve Türkiye'nin konumu üzerinden yapılması gerektiğini ifade etti.

Programın sonunda, bir izleyicinin Kanal İstanbul projesi ile bağlantısına dair sorusu, Delgen tarafından lojistik planlamalar açısından doğrudan bir ilişki kurmanın zor olduğu, NATO'nun ana liman olarak Yunanistan'daki Dedeağaç'ı düşünmüş olabileceği şeklinde yanıtlandı. Yayın, ertesi gün aynı saatte Milli Güvenlik Kurulu'nun yeniden yapılandırılmasını konu alacak bir program duyurusuyla sona erdi.