Yayın Özeti

Hediye Levent ve konuk Yasin Atlıoğlu, Lübnan'daki son gelişmeleri, İsrail-Hizbullah çatışmasının arka planını ve bölgenin karmaşık dinamiklerini ele aldı. Atlıoğlu, 2024 Kasım'ında ilan edilen ateşkesten sonra İsrail'in Lübnan'ı bombalamaya devam ettiğini, ancak İran'daki çatışmanın başlamasıyla durumun değiştiğini belirtti. 2 Mart'ta Hizbullah'ın attığı bir füze sonrası İsrail'in yoğun bombardımana başladığını, iki haftada 1000'den fazla kişinin öldüğünü ve 1 milyona yakın insanın göç etmek zorunda kaldığını aktardı.

Hizbullah'ın 1982'de İsrail işgaline karşı kurulan, hem silahlı hem de meşru bir siyasi parti olarak faaliyet gösteren bir yapı olduğu vurgulandı. Örgütün, 2023'ten sonraki süreçte komuta kademesinde kayıplar yaşadığı ve zayıfladığına dair iddialar olduğu, ancak son çatışmalarda hala direnecek güce sahip olduğunun görüldüğü ifade edildi. Hizbullah'ın, İsrail'in hava üstünlüğüne karşı, kendisinin çok iyi bildiği dağlık ve ormanlık coğrafyada gerilla taktikleriyle ve yüksek motivasyonla karşı koymaya çalıştığı değerlendirildi.

İsrail'in stratejisinin, Dahiye Doktrini çerçevesinde, sadece askeri hedefleri değil, altyapıyı ve sivilleri hedef alarak kitlesel göç ve yıldırma yaratmak olduğu belirtildi. İsrail'in nihai amacının, Litani Nehri'ne kadar olan bölgede bir tampon bölge oluşturmak, hatta tarihsel referanslarla su kaynaklarını kontrol etmek ve bölgeyi demografik olarak dönüştürmek olabileceği üzerinde duruldu.

Lübnan'ın iç dinamiklerine odaklanıldığında ise, 1932'den beri nüfus sayımı yapılmayan, mezhepçi bir sisteme dayalı kırılgan bir devlet yapısı olduğu vurgulandı. Güneyden kitlesel Şii göçünün, ülkenin demografik dengesini bozarak, ekonomik sıkıntılar ve konut kriziyle birleşince, yeni iç çatışma risklerini artırdığı ifade edildi. Lübnan ordusunun mezhepsel yapısı nedeniyle Hizbullah'a karşı etkin bir güç olamayacağı, böyle bir girişimin ordunun dağılmasına ve iç savaşa yol açabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Lübnan siyasetinde, Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Başbakan Nevaf Selam arasındaki gerilimlere, Amerika'nın baskısına ve Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusundaki pazarlıklara değinildi. Ancak, Lübnan gerçekleri göz önüne alındığında, Hizbullah'ın siyasi hayattan silinmesinin mümkün olmadığı, alternatif çözüm arayışlarının (örneğin Hizbullah savaşçılarının orduya entegrasyonu gibi) konuşulduğu aktarıldı.

Konuşmanın son bölümünde, bölgeye dair derin bir umutsuzluk ve yorgunluk hissedildiği paylaşıldı. Lübnan'ın ve genel olarak Ortadoğu'nun sorunlarının çözümüne dair iyimser bir tablo çizmenin zor olduğu, temel sorunun güçlü ve ulusal bir devlet yapısının olmamasından kaynaklandığı ifade edildi.