Yayın Özeti

Hediye Levent, araştırmacı Mehmet Alaca ile Irak'taki son durumu değerlendiriyor. Konuşma, İran-ABD-İsrail geriliminin Irak'a yansımaları, Bağdat yönetiminin içinde bulunduğu açmazlar ve Haşdi Şabi'nin karmaşık yapısı üzerine odaklanıyor.

Mehmet Alaca, Bağdat'taki Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümetinin, bir yandan İran destekli Haşdi Şabi içindeki bazı grupları kontrol etmeye çalışırken, diğer yandan ABD'nin bu gruplara yönelik saldırılarıyla baş etmek zorunda kaldığını belirtiyor. Irak'ın, İran, ABD ve milis gruplarının saldırıları arasında topun ağzında olduğunu ve çok katmanlı bir savaşın ortasında kaldığını vurguluyor.

Haşdi Şabi'nin homojen bir yapı olmadığının altını çizen Alaca, bu çatı yapı içinde İslami Direniş olarak adlandırılan ve İran'la daha yakın bağları olan grupların (Ketaip Hizbullah, vb.) ile sisteme daha entegre olmuş, ehlileşen gruplar arasında bir ayrım yapıyor. Sudani hükümetinin, bu milisleri kontrol edecek reel politik zemine sahip olmadığı görüşünü paylaşıyor. Irak Güvenlik Konseyi'nin meşru müdafaa yetkisi vermesini de, kontrol edilemeyen gruplara alan tanıma ve gazını alma çabası olarak yorumluyor.

Tartışmada, Haşdi Şabi içinde bir bölünmeden ziyade, bazı grupların devletle bütünleşerek ehlileştiği, yeni nesil milisler arasında Iraklılık kimliğinin daha fazla önemsenmeye başladığı ve Arap asabiyesinin yükseldiği belirtiliyor. Ancak, İran'ın hücre tipi operasyonel yapılar kurduğu iddialarına da değinilerek, savaş derinleşirse Irak'ın kaçınılmaz bir parçası olacağı uyarısı yapılıyor.

Programda ayrıca, Irak'taki Şii toplumunun tek parça olmadığı, Mukteda es-Sadr ve Ayetullah Ali es-Sistani gibi İran'dan bağımsız veya daha mesafeli aktörlerin varlığına dikkat çekiliyor. Körfez ülkelerinin Irak'a yönelik uyarı notasıyla, Irak yönetiminin milislerin eylemlerinden sorumlu tutulmaya başlandığı bir jeopolitik döneme girildiği ifade ediliyor.

Son olarak, savaşın Irak'ta yol açtığı ekonomik durgunluk, hükümet kurulamaması ve istikrarsızlık riskleri ele alınıyor. Bağdat'ın, İran'la ilişkiler mi yoksa bölge sistemine entegrasyon mu seçeceği konusunda bir rota belirlemesi gerektiği vurgulanarak program sonlandırılıyor.