Yayın Özeti

Hediye Levent, araştırmacı gazeteci Mehmet Alaca'yı ağırlayarak Irak'taki son siyasi gelişmeleri, özellikle Nuri el-Maliki'nin yeniden başbakanlık gündeme gelmesi etrafında şekillenen dinamikleri ele aldı. Irak'taki son parlamento seçiminden bu yana geçen 2.5 ayda bölgede yaşanan yoğun değişim ve bunun Bağdat siyasetine yansımaları konuşuldu.

Maliki'nin geçmiş döneminde Irak'ta Sünnileri sistem dışına ittiği, İran nüfuzunun artmasına zemin hazırladığı, Haşdi Şabi'nin kurumsallaşmasının önünü açtığı ve ekonomik anlamda ciddi kayıplara yol açtığı hatırlatıldı. Buna rağmen Maliki'nin hâlâ Irak siyasetindeki en güçlü aktörlerden biri olduğu, güvenlik mekanizmaları, aşiret desteği ve ekonomik gücü elinde tuttuğu vurgulandı.

ABD'nin başlangıçta sessiz kaldığı Maliki adaylığına, son anda sert bir şekilde karşı çıktığı ve dengeli bir başbakan ihtiyacını vurguladığı belirtildi. Bu tutum değişikliğinin arkasında, bölgede güçlü ve istikrarlı başkentler isteyen yeni jeopolitik tahayyül ve Maliki'nin kırılganlık ve öngörüsüzlüğü temsil etmesi yatıyor.

İran'ın ise bölgede kaos ve gerilim üzerinden gücünü tahkim etme stratejisi gereği, dengeli bir isim olan mevcut Başbakan Sudani'yi istemediği, ancak Maliki'nin de başbakan olamayacağını bildiği için onu süreci kilitlemek için kullanışlı bir aparat olarak gördüğü değerlendirildi.

Haşdi Şabi'nin Irak'taki paralel ordu, ekonomi ve siyaset yapısına dönüşmesi ve Türkiye'nin bu konudaki dönüşen tutumu ele alındı. Türkiye'nin Irak'ta tek bir orduyu desteklediği, ancak Haşdi Şabi'yi yerel bir gerçeklik olarak görerek ilişki kurarak yönetme yöntemini benimsediği ifade edildi.

Olası bir ABD-İran çatışmasında Irak'ın sahne olma ihtimali ve bunun milis gruplarına etkisi tartışıldı. İran'ın hareket alanının sınırlı olduğu ve ABD'nin kontrol edilemez bir kaos istemeyeceği için İran'ı diz çöktürecek ancak tamamen yok etmeyecek bir operasyon beklentisi paylaşıldı.

Son olarak, artan İran gerilimi ile birlikte Türkiye-İran rekabetinin Irak'ta daha da keskinleşebileceği, ancak Türkiye'nin Bağdat'ı korumaya çalıştığı, yönetilemez bir halde ise Erbil'e yönelebileceği öngörüldü. Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin kaybettiği toprakları geri alma ihtimalinin ise şu anki koşullarda zayıf olduğu belirtildi.