Arap dünyası ne konuşuyor?

Şam-SDG müzakeresi, Halep'teki çatışmalar, İsrail'den Somaliland çıkışı! Bölgede neler oluyor?

27 Ara 2025

Yayın Özeti

Hediye Levent, Suriye'deki son gelişmeleri ele aldığı bu ekstra yayınına, Lazkiye ve Tartus'ta yaşanan ve Alevilerin ağırlıklı olduğu gösterilerle başladı. Bu gösterilerde üç kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 60 kişinin yaralandığı belirtildi. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, göstericiler ile güvenlik güçleri arasında taşlı sopalı çatışmalar ve silahlı çatışmalar yaşandığı görülüyordu. Göstericilerin temel talepleri, Esad döneminde ordu ve güvenlik birimlerinde görev yapmış ve mezheplerinden dolayı tutuklandıklarını iddia ettikleri kişilerin serbest bırakılması ve işlerine iade edilmeleriydi.

Şam yönetimi, olayları Esad kalıntıları ve provokatörler olarak nitelendirirken, göstericiler can güvenlikleri endişesiyle hareket ettiklerini savunuyordu. İki tarafı da ateşe tuttuğu iddia edilen ve kimliği tam netleşmeyen provokatörlerin varlığından da bahsedildi.

Yayında, Alevi dini lider Gazel Gazel'in siyasi federalizm çağrısı ve yaptığı Nazi-Yahudi soykırımı benzetmesi geniş yer buldu. Bu açıklamanın, İsrail'e bir mesaj içerdiği ve Suriye'deki Alevi toplumu içinde de destek ve tepkiyle karşılandığı aktarıldı. Alevilerin, uluslararası desteğinin, askeri yapılanmasının ve net bir liderliğinin olmaması nedeniyle Gazel Gazel'in çağrısının riskleri üzerinde duruldu.

Suriye'deki genel durumun devletsizlik ve kaos olarak özetlendiği yayında, ülkede etkin bir ordu, polis teşkilatı veya kamu kurumlarının olmadığı, sayısız silahlı grubun kontrolü ele geçirdiği ve güvenliğin tamamen çöktüğü vurgulandı. Ekonomik krizin de bu durumu daha da kötüleştirdiği ifade edildi. Bu koşullar altında, azınlıklara yönelik saldırıların, Şam yönetimine mesaj vermek isteyen silahlı gruplar tarafından bir araç olarak kullanılabileceği kaygısı dile getirildi.

Diğer bir önemli başlık, Şam yönetimi ile SDG arasındaki müzakereler oldu. 10 Mart Anlaşması çerçevesinde süren görüşmelerde henüz somut bir ilerleme kaydedilmediği, tarafların karşılıklı restleşmelerinin devam ettiği belirtildi. Bu sürecin aslında Türkiye ile İsrail arasındaki nüfuz mücadelesinin bir yansıması olduğu, nihai kararın bölgedeki güçler (özellikle ABD) tarafından verileceği değerlendirmesi yapıldı. Türkiye'nin merkezi yönetimi savunduğu, İsrail'in ise adem-i merkeziyetçi/federatif bir yapıyı desteklediği hatırlatıldı.

Yayının son bölümünde, SomaliLand'in İsrail tarafından tanınması meselesine kısaca değinilerek, bunun da Türkiye-İsrail nüfuz mücadelesinin bir parçası olduğu ve ertesi günkü Mavi Hat programında Suat Delgen ile detaylı konuşulacağı ifade edildi. Program, izleyicilerden gelen soruların yanıtlanmasıyla sona erdi.

Youtube'ta aç

İzleyici yorumları

Bu yayın için izleyiciler toplamda 112 yorumda bulunmuş. 13811 defa izlenen yayın 1155 kişi tarafından beğenilmiş.

Yorumların özeti:

İzleyiciler, Suriye'deki etnik ve dini grupların (özellikle Alevilerin) durumu, ülkenin gelecekteki siyasi yapısı (federalizm, laik sistem tartışmaları) ve bölgedeki aktörlerin (Türkiye, ABD, İsrail, HTŞ/Colani) rolü hakkında çeşitli görüş ve sorular paylaşıyor. Birçok yorum, Alevilere yönelik şiddet ve katliam iddialarına dikkat çekerek endişelerini dile getiriyor. Bazı izleyiciler, Hediye Levent'in analizlerini ve tarafsız bilgilendirmesini takdir ederken, diğerleri yayın sürelerinin uzunluğu veya içerikle ilgili belirli noktalar hakkında geri bildirimde bulunuyor. Türkiye'nin Suriye politikasının sonuçları, Esad rejiminin niteliği ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) gibi konular da tartışılıyor. Kişisel teşekkür mesajlarının yanı sıra, Leyla Zana gibi figürlere atıfta bulunan ve Kürt kimliğini vurgulayan yorumlar da mevcut.