Müslüman engizisyonu... Prof. Dr. Mehmet Azimli ile konuşuyoruz.
Hediye Levent, Prof. Dr. Mehmet Azimli ile Müslümanların Engizisyonu adlı dört ciltlik kitap serisi üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyor. Konuşmada, İslam tarihi boyunca farklı düşünceleri nedeniyle baskıya, işkenceye ve ölüme maruz kalan bilim insanları, filozoflar ve dini alimler ele alınıyor. Mehmet Azimli, bu kitabı yazma nedenini, Türkiye'de ve İslam dünyasında farklı düşünenlere yönelik baskıların artması ve tarihte benzer olayların yaşanmış olması olarak açıklıyor.
Azimli, İslam tarihinde farklı fikirlerinden dolayı öldürülen, sürgüne gönderilen veya işkence gören 200'den fazla bilim insanı ve alimin hikayesini anlattığını belirtiyor. Özellikle İbn Sina, İbn Rüşd, Ebu Hanife gibi önemli isimlerin yaşadığı zulümlerden bahsediyor. Ayrıca, Osmanlı döneminde de benzer baskıların yaşandığını, örneğin Piri Reis'in idam edilmesi veya Takiyüddin'in rasathanesinin yıkılması gibi olayları örnek gösteriyor.
Konuşmada, İslam dünyasında bilim ve felsefenin gelişmesinin önündeki engellere de değiniliyor. Mehmet Azimli, bilim insanlarının din adamları tarafından nasıl engellendiğini ve bu durumun İslam medeniyetinin gerilemesine neden olduğunu vurguluyor. Ayrıca, günümüzde de benzer baskıların devam ettiğini, özellikle dijital çağda bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla birlikte gençlerin geleneksel dini anlayışlardan uzaklaştığını ifade ediyor.
Son olarak, Türkiye'de ilahiyat fakültelerinde felsefe ve sosyal bilimler derslerinin azaltılması, tarikatların etkisinin artması gibi konulara da değiniliyor. Mehmet Azimli, bu durumun ilahiyat eğitimini olumsuz etkilediğini ve gençlerin sorgulayıcı bir bakış açısından uzaklaştığını belirtiyor.
Söyleşi, izleyicilerden gelen sorularla devam ediyor ve İslam dünyasında yaşanan zulümlerin günümüzdeki yansımaları, Alevilere yönelik baskılar ve kadın bilim insanlarının maruz kaldığı zulümler gibi konulara da değiniliyor.
Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu olan Azimli, 1994 yılında yüksek lisansını, 1999 yılında doktorasını aynı üniversitede tamamladı. 1998-2012 yılları arası Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde İslam Tarihi Anabilim dalında çalıştı. Halen Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi Anabilim dalında öğretim üyesi olarak akademik faaliyetlerini sürdürmektedir.İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 98 yorumda bulunmuş. 14950 defa izlenen yayın 737 kişi tarafından beğenilmiş.
Yorumlarda, sunucunun bilgisizliği ve konuyu saptırması eleştirilmiş; Peygamber döneminde öldürmelerin varlığı, şairlerin, eleştirenlerin ve dinden dönenlerin öldürülmesi gibi tarihsel olaylar dile getirilmiş. Din adamlarının demagoji yaptığı, İslam'da şiddet ve zulüm olduğu, Muhammed'in Yahudilerle ilişkileri ve Safiye'yi eş edinmesi sorgulanmış. Cumhuriyet döneminde yaşamanın şükrü ifade edilmiş, değerli insanların bastırıldığı ve yobaz kafanın güçte olduğu belirtilmiş. Yunus Emre ve Neşet Ertaş gibi isimler anılmış, eğitimdeki kesintiler eleştirilmiş. Yayının az izlenmesine üzülünmüş, kitapların PDF olarak satılması önerilmiş, yayından öğrenilenler için teşekkür edilmiş. Fethullah Gülen ve cemaatine yapılanlar anlaşılmış, İslam tarihinde Müslümanların birbirini öldürdüğü vurgulanmış. Muhammed'in öldürttüğü şairler ve Ebu Bekir'in yaktırdığı düşünürler örnek verilmiş, İslam'ın merhamet dini olduğu sorgulanmış. Müslümanlığın Muhammed ile öldüğü iddia edilmiş, dine hakaret edildiği ve çifte standart uygulandığı savunulmuş. Hocanın yüzeysel kaldığı, entelektüel derinliği olmadığı eleştirilmiş. Kemalistlerin dindarlara zulmettiği, Atatürk'ün eleştirilemediği ve şapka kanunu gibi uygulamalarla insanların asıldığı belirtilmiş. Dindar insanlara cevap veremedikleri için Mehmet Hoca'nın cevher olduğu söylenmiş. Kerbela ve Cemel Sıffın savaşları sorulmuş, inançlı olma tezinden kurtulduğu ifade edilmiş. Hocanın emeğine sağlık denmiş, KHK'larla Engizisyon yaşandığı, çocukların yetim bırakıldığı ve tecavüzler olduğu belirtilmiş. Diamond Tema'nın soru sorduğu için ülkeyi terk ettiği örnek verilmiş, videonun az izlenmesi fecaat olarak nitelendirilmiş. İnsan yakma kilise yöntemi olduğu, Mihne'nin engizisyonculara karşı yapıldığı söylenmiş. Gelecek ciltlerde yer alacak isimler belirtilmiş, 19 mucizesi mecaz olarak yorumlanmış. Azerbaycan'dan selamlar iletilmiş, yayın beğenilmiş ancak ses kalitesi eleştirilmiş. Said Nursi'ye yapılanlar sorulmuş, hakaret edilmemesi gerektiği vurgulanmış. Hocanın kaliteli olduğu belirtilmiş, sunum ve hediyeler için teşekkür edilmiş. Arap putperestlik tarihine hakim olunmadığı, Muhammed döneminde Harre vakası ve deve sidiği olayı gibi uygulamalar olduğu iddia edilmiş. Kur'an'da inanmayanlara yönelik tehditler olduğu, Mehmet Bey'in kitabının ilk baskısında bir bölümü çıkarmak zorunda kaldığı belirtilmiş. Bahriye Üçok'un öldürüldüğü hatırlatılmış, eğitimin insanları aptallaştırdığı söylenmiş. Alim ve zalim arasındaki fark vurgulanmış, Hanbeli ve Mutezile arasındaki fark belirtilmiş. Hocanın eseri için tebrik edilmiş, Esma bint Mervan'ın öldürülmesi anlatılmış. Binlerce alimin yakıldığı iddiasına karşı çıkılmış, İslam'dan nefret ettiren softalar eleştirilmiş. Aydınlanmanın bu topraklarda gerçekleşeceği umudu dile getirilmiş, Peygamber'in muhalifleri öldürttüğü ve Kureyze Yahudilerinin kellelerinin kesildiği iddia edilmiş. Cihat'ın savunma olduğu belirtilmiş, münferit olaylara engizisyon denmesi yanlış bulunmuş. Dincilerin hocaya engizisyon yaptığı, doğruları söyleyen aydınların önemli olduğu ifade edilmiş. Müşrikleri öldürün ayeti sorgulanmış, Müslümanların engizisyoncu olduğu söylenmiş. Program beğenilmiş ve paylaşılmış, emeğe sağlık denmiş. Şeriat eleştirilmiş, Kur'an'ın idrak edilemediği ve mezhepler dininin farklı olduğu belirtilmiş. Engizisyon kelimesinin Hristiyanlıkla ilgili olduğu, İslam'da sistematik baskı olmadığı savunulmuş. Hocaya teşekkür edilmiş, linçe uğradığı ancak düşüncelerini ifade etmekten çekinmediği belirtilmiş. İnsanların dinle yüzleşmeye başladığı söylenmiş, hocayla tekrar bir arada olma fırsatı için teşekkür edilmiş. Kitabın okunduğu ve beğenildiği ifade edilmiş, videonun kaçırıldığı ama tekrar izlendiği belirtilmiş. Kur'an'da engizisyon olmadığı, ancak Müslümanlarda zulüm olduğu savunulmuş. Kitapların toplu alınabileceği yer sorulmuş, öldürmenin dinamiği üzerine yazı paylaşılmış. Beni Nadir'e yapılanlar ve Yahudilere zulümler sorulmuş, Madımak olayı aynı kategoride görülmüş. Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı başlığı eleştirilmiş, tanrı inancı reddedilmiş ve evrimden bahsedilmiş.
Abeer Naeseh Ahmed Ebu Saleh Ahmed Javid Türkoğlu Prof. Dr. Ahmet Sözen Ali Ergin Demirhan Ali İhsan Varol Dr. Ali Semin Amberin Zaman Arif Keskin Arzu Akgün Doç. Dr. Arzu Yılmaz Aydın Selcen Aydın Sezer Dr. Aysuda Kölemen Ayşe Çavdar Bahadır Çelebi Dr. Banu Dalaman Barçın Yinanç Behlül Özkan Dr. Betül Doğan Akkaş Dr. Birgül Demirtaş Dr. Birol Başkan Burcu Özkaya Doç. Dr. Can Ertuna Canan Güllü Canan Tan Doç. Dr. Candan Badem Cansel Tan Celal Karadoğan Cengiz Çandar Cengiz Erdinç Cengiz Özdemir Dr. Ceren Ergenç Ceren İskit Ceren Sungur Cihan Kılıç Prof. Dr. Çağdaş Üngör Çağla Üren Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu Dalia Ziada Deniz Tunç Kalyoncu Dr. Derya Göçer Dilan Yılmaz Emin Eliçin Dr. Erkan Konyar Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol Faik Bulut Faruk Bildirici Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu Ferunuş Soltani Feyza Gümüşlüoğlu Gizem Aslantepe Gökhan Çinkara Gökhun Göçmen Gönül Tol Dr. Gül Pulhan Hacer Foggo Doç. Dr. Hakan Güneş Hale Gönültaş Prof. Dr. Hamit Bozaslan Hilal Köylü Hülya Arslan Dr. Hürcan Aslı Aksoy Hüsnü Mahalli Işın Eliçin Doç. Dr. İkbal Dürre İlay Aksoy Prof. Dr. İlhan Uzgel İslam el-Zant İslam Özkan Prof. Dr. İsmail Gezgin Dr. Kerem Gülay Kubilay Kaptan Kudret Emiroğlu Dr. Mayada Kamal Eldeen Mehmet Akif Koç Mehmet Alaca Mehmet Berk Yaltırık Prof. Dr. Meliha Altunışık Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan Muhammet Yücel Muin Naim Murat Özçelik Murat Türkeş Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar Mustafa Özdemir Mühdan Sağlam Namık Tan Nazar Erişkin Doç. Dr. Nazım Cafersoy Nebahat Tanrıverdi Prof. Dr. Necmi Karul Nesrin Nas Nevşin Mengü Nilgün Arısan Eralp Nimet Kıraç Oğul Tuna Oğuzhan Çağlıyan Özer Sencar Özkan Öztaş Özlem Ertan Perwer Armed Peyman Aref Rahim Farzam Ramazan Bursa Prof. Dr. Recai Tekoğlu Redhwan El Khutabi Reza Talebi Ruşen Takva Sadık Usta Sarkis Kassargian Savaş Porgham Selim Sezer Dr. Selin Nasi Prof. Dr. Serhat Erkmen Serhat Uçak Dr. Serkan Keçeci Sibel Karadağ Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe Soli Özel Suat Delgen Töre Sivrioğlu Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan Dr. Tuğçe Tezer Prof. Dr. Turgay Kurultay Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu Yaşar Halit Çevik Yaşar Yılmaz Yektan Türkyılmaz Yiğit Göktuğ Yusuf El Şerif Yusuf Kanlı Prof. Dr. Zekeriya Kurşun