Müslüman engizisyonu... Prof. Dr. Mehmet Azimli ile konuşuyoruz.

02 Nis 2024

Hediye Levent, Prof. Dr. Mehmet Azimli ile Müslümanların Engizisyonu adlı dört ciltlik kitap serisi üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyor. Konuşmada, İslam tarihi boyunca farklı düşünceleri nedeniyle baskıya, işkenceye ve ölüme maruz kalan bilim insanları, filozoflar ve dini alimler ele alınıyor. Mehmet Azimli, bu kitabı yazma nedenini, Türkiye'de ve İslam dünyasında farklı düşünenlere yönelik baskıların artması ve tarihte benzer olayların yaşanmış olması olarak açıklıyor.

Azimli, İslam tarihinde farklı fikirlerinden dolayı öldürülen, sürgüne gönderilen veya işkence gören 200'den fazla bilim insanı ve alimin hikayesini anlattığını belirtiyor. Özellikle İbn Sina, İbn Rüşd, Ebu Hanife gibi önemli isimlerin yaşadığı zulümlerden bahsediyor. Ayrıca, Osmanlı döneminde de benzer baskıların yaşandığını, örneğin Piri Reis'in idam edilmesi veya Takiyüddin'in rasathanesinin yıkılması gibi olayları örnek gösteriyor.

Konuşmada, İslam dünyasında bilim ve felsefenin gelişmesinin önündeki engellere de değiniliyor. Mehmet Azimli, bilim insanlarının din adamları tarafından nasıl engellendiğini ve bu durumun İslam medeniyetinin gerilemesine neden olduğunu vurguluyor. Ayrıca, günümüzde de benzer baskıların devam ettiğini, özellikle dijital çağda bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla birlikte gençlerin geleneksel dini anlayışlardan uzaklaştığını ifade ediyor.

Son olarak, Türkiye'de ilahiyat fakültelerinde felsefe ve sosyal bilimler derslerinin azaltılması, tarikatların etkisinin artması gibi konulara da değiniliyor. Mehmet Azimli, bu durumun ilahiyat eğitimini olumsuz etkilediğini ve gençlerin sorgulayıcı bir bakış açısından uzaklaştığını belirtiyor.

Söyleşi, izleyicilerden gelen sorularla devam ediyor ve İslam dünyasında yaşanan zulümlerin günümüzdeki yansımaları, Alevilere yönelik baskılar ve kadın bilim insanlarının maruz kaldığı zulümler gibi konulara da değiniliyor.

Youtube'ta aç

İzleyici yorumları

Bu yayın için izleyiciler toplamda 85 yorumda bulunmuş. 11715 defa izlenen yayın 647 kişi tarafından beğenilmiş.

Yorumların özeti:

Yorumlar, Hediye Levent'in konuğu Mehmet Azimli'nin Müslüman Engizisyonu konulu yayını etrafında yoğunlaşmıştır. Bir grup izleyici, konuşulanları destekleyerek, İslam tarihindeki belirli olayları (Hz. Muhammed dönemindeki muhaliflerin öldürülmesi, Emevi-Abbasi dönemlerindeki baskılar, mezhep çatışmaları vb.) İslami engizisyon örnekleri olarak yorumluyor ve bu tür eleştirel tarih okumalarını değerli bulduklarını ifade ediyor. Bu kesim, dinin barışçıl söylemleri ile tarihsel pratikler arasındaki çelişkilere dikkat çekiyor ve aydınlanma ihtiyacını vurguluyor.

Diğer bir grup izleyici ise bu yaklaşımı şiddetle eleştiriyor. Eleştiriler, engizisyon teriminin Hristiyanlığa özgü kurumsal bir yapıyı ifade ettiği ve İslam tarihine uygulanamayacağı, olayların bağlamından koparılarak yanlış yorumlandığı, konunun kasıtlı olarak din düşmanlığı için kullanıldığı ve Türkiye'deki Kemalist dönem gibi başka baskı rejimlerinin görmezden gelindiği noktalarında toplanıyor. Bu yorumlar, konuşmacıyı salakça, spekülatif veya ilmi derinlikten yoksun olarak nitelendirip, amacının İslam'a saldırmak ve ün kazanmak olduğunu ima ediyor.

Yorumlarda ayrıca, konuşmacının cesareti ve emeği takdir edilirken, ses kalitesi gibi teknik sorunlara da değiniliyor. Bazı yorumcular, güncel siyasi olaylarla (KHK'lar, Başbağlar katliamı, Sivas Madımak olayı gibi) paralellikler kurarak tartışmayı genişletiyor.



Abeer Naeseh   Ahmed Ebu Saleh   Ahmed Javid Türkoğlu   Prof. Dr. Ahmet Sözen   Ali Ergin Demirhan   Ali İhsan Varol   Dr. Ali Semin   Amberin Zaman   Arif Keskin   Arzu Akgün   Doç. Dr. Arzu Yılmaz   Aydın Selcen   Aydın Sezer   Dr. Aysuda Kölemen   Ayşe Çavdar   Dr. Banu Dalaman   Barçın Yinanç   Behlül Özkan   Dr. Betül Doğan Akkaş   Dr. Birgül Demirtaş   Dr. Birol Başkan   Burcu Özkaya   Doç. Dr. Can Ertuna   Canan Güllü   Cansel Tan   Celal Karadoğan   Cengiz Çandar   Cengiz Erdinç   Cengiz Özdemir   Dr. Ceren Ergenç   Ceren İskit   Ceren Sungur   Cihan Kılıç   Prof. Dr. Çağdaş Üngör   Çağla Üren   Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu   Dalia Ziada   Deniz Tunç Kalyoncu   Dr. Derya Göçer   Dilan Yılmaz   Emin Eliçin   Dr. Erkan Konyar   Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol   Faik Bulut   Faruk Bildirici   Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu   Feyza Gümüşlüoğlu   Gizem Aslantepe   Gökhan Çinkara   Gökhun Göçmen   Gönül Tol   Dr. Gül Pulhan   Hacer Foggo   Doç. Dr. Hakan Güneş   Hale Gönültaş   Prof. Dr. Hamit Bozaslan   Hilal Köylü   Hülya Arslan   Dr. Hürcan Aslı Aksoy   Hüsnü Mahalli   Işın Eliçin   Doç. Dr. İkbal Dürre   İlay Aksoy   Prof. Dr. İlhan Uzgel   İslam el-Zant   İslam Özkan   Prof. Dr. İsmail Gezgin   Dr. Kerem Gülay   Kubilay Kaptan   Dr. Mayada Kamal Eldeen   Mehmet Akif Koç   Mehmet Alaca   Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan   Muhammet Yücel   Muin Naim   Murat Özçelik   Murat Türkeş   Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar   Mustafa Özdemir   Mühdan Sağlam   Namık Tan   Nazar Erişkin   Doç. Dr. Nazım Cafersoy   Nebahat Tanrıverdi   Prof. Dr. Necmi Karul   Nesrin Nas   Nevşin Mengü   Nilgün Arısan Eralp   Nimet Kıraç   Oğul Tuna   Oğuzhan Çağlıyan   Özer Sencar   Özkan Öztaş   Özlem Ertan   Perwer Armed   Peyman Aref   Rahim Farzam   Ramazan Bursa   Prof. Dr. Recai Tekoğlu   Redhwan El Khutabi   Reza Talebi   Rıza Talebi   Ruşen Takva   Sadık Usta   Sarkis Kassargian   Savaş Porgham   Selim Sezer   Dr. Selin Nasi   Prof. Dr. Serhat Erkmen   Serhat Uçak   Dr. Serkan Keçeci   Sibel Karadağ   Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe   Soli Özel   Suat Delgen   Töre Sivrioğlu   Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan   Dr. Tuğçe Tezer   Prof. Dr. Turgay Kurultay   Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu   Yaşar Halit Çevik   Yaşar Yılmaz   Yektan Türkyılmaz   Yiğit Göktuğ   Yusuf El Şerif   Yusuf Kanlı   Prof. Dr. Zekeriya Kurşun