Müslüman engizisyonu... Prof. Dr. Mehmet Azimli ile konuşuyoruz.

02 Nis 2024

Hediye Levent, Prof. Dr. Mehmet Azimli ile Müslümanların Engizisyonu adlı dört ciltlik kitap serisi üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyor. Konuşmada, İslam tarihi boyunca farklı düşünceleri nedeniyle baskıya, işkenceye ve ölüme maruz kalan bilim insanları, filozoflar ve dini alimler ele alınıyor. Mehmet Azimli, bu kitabı yazma nedenini, Türkiye'de ve İslam dünyasında farklı düşünenlere yönelik baskıların artması ve tarihte benzer olayların yaşanmış olması olarak açıklıyor.

Azimli, İslam tarihinde farklı fikirlerinden dolayı öldürülen, sürgüne gönderilen veya işkence gören 200'den fazla bilim insanı ve alimin hikayesini anlattığını belirtiyor. Özellikle İbn Sina, İbn Rüşd, Ebu Hanife gibi önemli isimlerin yaşadığı zulümlerden bahsediyor. Ayrıca, Osmanlı döneminde de benzer baskıların yaşandığını, örneğin Piri Reis'in idam edilmesi veya Takiyüddin'in rasathanesinin yıkılması gibi olayları örnek gösteriyor.

Konuşmada, İslam dünyasında bilim ve felsefenin gelişmesinin önündeki engellere de değiniliyor. Mehmet Azimli, bilim insanlarının din adamları tarafından nasıl engellendiğini ve bu durumun İslam medeniyetinin gerilemesine neden olduğunu vurguluyor. Ayrıca, günümüzde de benzer baskıların devam ettiğini, özellikle dijital çağda bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla birlikte gençlerin geleneksel dini anlayışlardan uzaklaştığını ifade ediyor.

Son olarak, Türkiye'de ilahiyat fakültelerinde felsefe ve sosyal bilimler derslerinin azaltılması, tarikatların etkisinin artması gibi konulara da değiniliyor. Mehmet Azimli, bu durumun ilahiyat eğitimini olumsuz etkilediğini ve gençlerin sorgulayıcı bir bakış açısından uzaklaştığını belirtiyor.

Söyleşi, izleyicilerden gelen sorularla devam ediyor ve İslam dünyasında yaşanan zulümlerin günümüzdeki yansımaları, Alevilere yönelik baskılar ve kadın bilim insanlarının maruz kaldığı zulümler gibi konulara da değiniliyor.

Youtube'ta aç

İzleyici yorumları

Bu yayın için izleyiciler toplamda 81 yorumda bulunmuş. 10664 defa izlenen yayın 606 kişi tarafından beğenilmiş.

Yorumların özeti:

Mehmet Azimli'nin İslam tarihindeki engizisyon benzeri uygulamalara dair yaptığı değerlendirmeler, izleyiciler arasında kutuplaşmaya yol açmıştır. Bir grup, Azimli'yi cesur, aydınlatıcı ve ilmi bir yaklaşım sergilemekle takdir ederken, diğer bir grup onu yüzeysel, spekülatif, İslam'a saldırmakla ve tarihi bağlamı göz ardı etmekle suçlamaktadır.

Destekleyen yorumlar, Azimli'nin konuşulmayan gerçekleri ortaya koyduğunu, aydınlanmaya katkı sağladığını ve dini eleştirel okumanın önemini vurguladığını belirtir. Bu görüşte olanlar, onun linç edilmesine ve sansüre uğramasına rağmen fikirlerini savunmasını takdirle karşılar.

Eleştiren yorumlar ise, Azimli'nin engizisyon kavramını yanlış kullandığını, İslam'ı sistematik bir şekilde kötülemeye çalıştığını, olayları bağlamından kopardığını ve Kur'an'ı yeterince anlamadığını iddia eder. Bu gruptakiler, İslam tarihindeki bazı olayların istisnai olduğunu ve genelleme yapılamayacağını savunur. Ayrıca, Azimli'nin Kemalist dönemdeki veya günümüzdeki baskıları görmezden geldiği yönünde eleştiriler de mevcuttur.

Tartışma, İslam tarihi yorumlamaları, peygamber dönemi uygulamaları, mezhepler arası çatışmalar ve din eleştirisi üzerinden şekillenmiştir. Yorumlarda, Azimli'nin kişisel olarak maruz kaldığı tepkilere atıflar da yapılmış, bu durumun onun argümanlarını doğruladığı veya yanlışladığı yönünde farklı yorumlanmıştır.



Abeer Naeseh   Ahmed Ebu Saleh   Ahmed Javid Türkoğlu   Prof. Dr. Ahmet Sözen   Ali Ergin Demirhan   Ali İhsan Varol   Dr. Ali Semin   Amberin Zaman   Arif Keskin   Arzu Akgün   Doç. Dr. Arzu Yılmaz   Aydın Selcen   Aydın Sezer   Dr. Aysuda Kölemen   Ayşe Çavdar   Dr. Banu Dalaman   Barçın Yinanç   Behlül Özkan   Dr. Birgül Demirtaş   Dr. Birol Başkan   Burcu Özkaya   Canan Güllü   Cansel Tan   Celal Karadoğan   Cengiz Çandar   Cengiz Erdinç   Cengiz Özdemir   Dr. Ceren Ergenç   Ceren İskit   Ceren Sungur   Cihan Kılıç   Prof. Dr. Çağdaş Üngör   Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu   Dalia Ziada   Deniz Tunç Kalyoncu   Dr. Derya Göçer   Dilan Yılmaz   Emin Eliçin   Dr. Erkan Konyar   Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol   Faik Bulut   Faruk Bildirici   Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu   Feyza Gümüşlüoğlu   Gizem Aslantepe   Gökhan Çinkara   Gökhun Göçmen   Dr. Gül Pulhan   Hacer Foggo   Doç. Dr. Hakan Güneş   Hale Gönültaş   Prof. Dr. Hamit Bozaslan   Hilal Köylü   Hülya Arslan   Dr. Hürcan Aslı Aksoy   Hüsnü Mahalli   Işın Eliçin   İlay Aksoy   Prof. Dr. İlhan Uzgel   İslam el-Zant   İslam Özkan   Prof. Dr. İsmail Gezgin   Dr. Kerem Gülay   Kubilay Kaptan   Dr. Mayada Kamal Eldeen   Mehmet Akif Koç   Mehmet Alaca   Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan   Muhammet Yücel   Muin Naim   Murat Özçelik   Murat Türkeş   Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar   Mustafa Özdemir   Mühdan Sağlam   Namık Tan   Doç. Dr. Nazım Cafersoy   Nebahat Tanrıverdi   Nebat Tanrıverdi   Prof. Dr. Necmi Karul   Nesrin Nas   Nevşin Mengü   Nimet Kıraç   Oğul Tuna   Oğuzhan Çağlıyan   Özer Sencar   Özkan Öztaş   Özlem Ertan   Peyman Aref   Rahim Farzam   Ramazan Bursa   Prof. Dr. Recai Tekoğlu   Redhwan El Khutabi   Reza Telebi   Ruşen Takva   Sadık Usta   Sarkis Kassargian   Savaş Porgham   Selim Sezer   Dr. Selin Nasi   Prof. Dr. Serhat Erkmen   Serhat Uçak   Dr. Serkan Keçeci   Sibel Karadağ   Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe   Soli Özel   Suat Dalgen   Suat Delgen   Töre Sivrioğlu   Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan   Dr. Tuğçe Tezer   Prof. Dr. Turgay Kurultay   Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu   Yaşar Halit Çevik   Yaşar Yılmaz   Yektan Türkyılmaz   Yiğit Göktuğ   Yusuf El Şerif   Prof. Dr. Zekeriya Kurşun