Hıdrellez nedir? Hıdrellez'de ne yapılır? Arkeolog Yazar Özlem Ertan ile konuşuyoruz

05 May 2026

Yayın Özeti

Hediye Levent, sunuculuğunu yaptığı yayında arkeolog ve kültür-sanat gazetecisi Özlem Ertan'ı ağırlıyor. Yayın, Hıdırellez'in (5-6 Mayıs gecesi) kökenleri, mitolojik bağlantıları ve sembolik anlamları üzerine yoğunlaşıyor.

Özlem Özdemir, Hıdırellez'in temelindeki Hızır ve İlyas figürlerini anlatıyor. Hızır'ın karada, İlyas'ın ise denizde darda kalanlara yardım ettiğine inanıldığını, bu iki ölümsüz varlığın her yıl bir gül ağacının altında buluştuğunu belirtiyor. Bu anlatının Kur'an-ı Kerim'deki Kehf Suresi'ndeki Musa ve Hızır kıssasına dayandığını ancak köklerinin çok daha eskiye, Gılgamış Destanı'na kadar uzandığını ifade ediyor.

Konuşmanın devamında, Hızır figürünün bir yaşlı bilge adam arketipi olduğu ve insanlığın kolektif bilinçdışındaki yerine değiniliyor. Hızır'ın baharın gelişini, doğanın ölümden dirilişini simgelediği vurgulanıyor. Bu bağlamda, Aya Yorgi (Aziz George) gibi Hristiyan azizleriyle olan benzerlikler, ejderha öldürme mitleri (Marduk, Teşup) ve tanrıçaların yeraltına iniş hikayeleri (İnanna ve Dumuzi) üzerinden bahar bayramlarının evrensel temaları anlatılıyor.

Yayında ayrıca balık, ateş, yılan ve gül gibi sembollerin mitolojik ve dini anlamları irdeleniyor. Ateşten atlamanın arındırıcı ve güneşin gücünü temsil edici yönü, yılanın ise yenilenme ve döngüsellikle bağlantısı açıklanıyor. Özlem Özdemir, Hızır inancının Anadolu, Balkanlar ve Orta Asya'daki yaygınlığına değinirken, Alevilikteki özel konumuna da kısaca temas ediyor.

Programın son bölümünde izleyicilerden gelen sorular yanıtlanıyor ve Hıdırellez'de yapılan geleneksel dilek ritüelleri hakkında bilgi veriliyor. Kapanışta, hayatın küçük anlarından keyif almanın, anda kalmanın ve kendi içsel gücü keşfetmenin önemi vurgulanıyor.

Youtube'ta aç

İzleyici yorumları

Bu yayın için izleyiciler toplamda 68 yorumda bulunmuş. 9107 defa izlenen yayın 680 kişi tarafından beğenilmiş.

Yorumlarda, Özlem Ertan'ın anlatımının beğenildiği, bilgili ve keyifli bulunduğu belirtilmiş. Bazı izleyiciler programın derinlikli ve tekrar izlenmeye değer olduğunu ifade etmiş. Bir izleyici moderatörün isteksiz olduğunu eleştirmiş. Hıdırellez ve Hızır-İlyas kültürüne dair kişisel yorumlar, anılar ve mitolojik bağlantılar paylaşılmış. Birden fazla izleyici konuğun daha sık kanallarda yer almasını istemiş. Ayrıca programın içeriğine teşekkür edilmiş ve dileklerin kabul olması temennisinde bulunulmuş.



Abeer Naeseh   Ahmed Ebu Saleh   Ahmed Javid Türkoğlu   Prof. Dr. Ahmet Sözen   Ali Ergin Demirhan   Ali İhsan Varol   Dr. Ali Semin   Amberin Zaman   Arif Keskin   Arzu Akgün   Doç. Dr. Arzu Yılmaz   Aydın Selcen   Aydın Sezer   Dr. Aysuda Kölemen   Ayşe Çavdar   Dr. Banu Dalaman   Barçın Yinanç   Behlül Özkan   Dr. Betül Doğan Akkaş   Dr. Birgül Demirtaş   Dr. Birol Başkan   Burcu Özkaya   Doç. Dr. Can Ertuna   Canan Güllü   Doç. Dr. Candan Badem   Cansel Tan   Celal Karadoğan   Cengiz Çandar   Cengiz Erdinç   Cengiz Özdemir   Dr. Ceren Ergenç   Ceren İskit   Ceren Sungur   Cihan Kılıç   Prof. Dr. Çağdaş Üngör   Çağla Üren   Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu   Dalia Ziada   Deniz Tunç Kalyoncu   Dr. Derya Göçer   Dilan Yılmaz   Emin Eliçin   Dr. Erkan Konyar   Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol   Faik Bulut   Faruk Bildirici   Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu   Feyza Gümüşlüoğlu   Gizem Aslantepe   Gökhan Çinkara   Gökhun Göçmen   Gönül Tol   Dr. Gül Pulhan   Hacer Foggo   Doç. Dr. Hakan Güneş   Hale Gönültaş   Prof. Dr. Hamit Bozaslan   Hilal Köylü   Hülya Arslan   Dr. Hürcan Aslı Aksoy   Hüsnü Mahalli   Işın Eliçin   Doç. Dr. İkbal Dürre   İlay Aksoy   Prof. Dr. İlhan Uzgel   İslam el-Zant   İslam Özkan   Prof. Dr. İsmail Gezgin   Dr. Kerem Gülay   Kubilay Kaptan   Dr. Mayada Kamal Eldeen   Mehmet Akif Koç   Mehmet Alaca   Prof. Dr. Mehmet Azimli   Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan   Muhammet Yücel   Muin Naim   Murat Özçelik   Murat Türkeş   Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar   Mustafa Özdemir   Mühdan Sağlam   Namık Tan   Nazar Erişkin   Doç. Dr. Nazım Cafersoy   Nebahat Tanrıverdi   Prof. Dr. Necmi Karul   Nesrin Nas   Nevşin Mengü   Nilgün Arısan Eralp   Nimet Kıraç   Oğul Tuna   Oğuzhan Çağlıyan   Özer Sencar   Özkan Öztaş   Perwer Armed   Peyman Aref   Rahim Farzam   Ramazan Bursa   Prof. Dr. Recai Tekoğlu   Redhwan El Khutabi   Reza Talebi   Ruşen Takva   Sadık Usta   Sarkis Kassargian   Savaş Porgham   Selim Sezer   Dr. Selin Nasi   Prof. Dr. Serhat Erkmen   Serhat Uçak   Dr. Serkan Keçeci   Sibel Karadağ   Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe   Soli Özel   Suat Delgen   Töre Sivrioğlu   Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan   Dr. Tuğçe Tezer   Prof. Dr. Turgay Kurultay   Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu   Yaşar Halit Çevik   Yaşar Yılmaz   Yektan Türkyılmaz   Yiğit Göktuğ   Yusuf El Şerif   Yusuf Kanlı   Prof. Dr. Zekeriya Kurşun