Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Bölgede meşrutiyet rüzgarları. Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz!
14 Ağu 2025
Yayın Özeti
Hediye Levent'in sunuculuğunda ve konuk Dr. Mehmet Akif Koç ile birlikte gerçekleştirilen bu programda, Ortadoğu'nun modernleşme sürecinde meşrutiyet hareketleri ele alındı. Meşrutiyet kavramının tarihsel kökenleri, İslam dünyasındaki devlet-toplum ilişkileri, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki meşrutiyet deneyimleri, Rusya'daki 1905 Devrimi ve İran'daki meşrutiyet hareketleri detaylı bir şekilde incelendi.
Mehmet Akif Koç, meşrutiyetin monarşilerin yetkilerini anayasa ve meclis aracılığıyla sınırlandırmayı amaçlayan bir sistem olduğunu vurguladı. İslam dünyasında bu kavramın Batı'daki gibi kökleşememesinin nedenleri üzerinde duruldu. Osmanlı'da 1876 ve 1908 meşrutiyet deneyimleri, Jön Türkler ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin rolü tartışıldı.
Rusya'daki 1905 Devrimi'nin Japon-Rus Savaşı'nın yenilgisi sonucu ortaya çıktığı ve Çarlık rejimini sarsan önemli bir dönüm noktası olduğu belirtildi. İran'daki meşrutiyet hareketinin ise ulema ve tüccar sınıfının işbirliğiyle şekillendiği, ancak dış müdahalelerle kesintiye uğradığı ifade edildi.
Program, dinleyicilerden gelen soruların cevaplanmasıyla sona erdi. Sorular arasında Abdülhamid dönemi, Rus ve İran meşrutiyetlerinin karşılaştırılması ve edebiyatın siyasetle ilişkisi gibi konular yer aldı.
Uzmanlık Alanları: Ortadoğu Çalışmaları, Uluslararası İlişkiler, İran Araştırmaları
Eğitim
Lisans: ODTÜ İktisat Bölümü
Yüksek Lisans: Uluslararası Güvenlik
Doktora (Devam): Ortadoğu Çalışmaları
Akademik İlgi Alanları
Ortadoğu Tarihi ve JeopolitiğiTürkiye-İran İlişkileriİran Dış Politikası ve Kültürel HayatıRus Güvenlik ve Dış PolitikasıOrtadoğu’da Devlet-Dışı AktörlerOrtadoğu’nun Uluslararası Ekonomi-Politiği
Akademik Çalışmalar
Kendi telif eserleri ve editörlük çalışmalarının yanı sıra, Farsça ve İngilizceden tarih, edebiyat, uluslararası ilişkiler ve hatırat türlerinde çevirileri ve akademik makaleleri bulunmaktadır.
Seçilmiş Yayınlar ve Makaleler
Ortadoğu’ya Bakışta Alternatif Bir Perspektif Olarak Kimlik ve İdeolojiler: Ortadoğu’yu Kuran İdeolojiler
Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 2020
Atatürk Dönemi Türkiye-Suudi Arabistan İlişkileri
Atatürk Ansiklopedisi, 2022
Modernleşme Sürecinde "İran Milliyetçiliği" Yanlısı Tebrizli Bir Aydın: Ahmed Kesrevî
Kadim Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2019
Social and Political Foundations of Constitutionalism in the Middle East (Muhammed Karakuş ile)
International Journal of Kurdish Studies, 2022
Russia in the Middle East: A New Perspective on the Corporatization of Foreign Policy
International Journal of Kurdish Studies, 2020
Where is the 'Middle East'? : West-centric knowledge-power perception towards the ‘East’
International Journal of Kurdish Studies, 2019
Kitap İncelemeleri
Book Review: Representing Post-Revolutionary Iran
The Journal of Iranian Studies, 2022
Book Review: The Sacred Republic: Power and Institutions in Iran
Journal of Iranian Studies, 2024
Book Review: Qatar - Small State, Big Politics
Insight Turkey, 2019
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 35 yorumda bulunmuş. 7796 defa izlenen yayın 463 kişi tarafından beğenilmiş.
Yorumların özeti:
İzleyiciler programı genel olarak çok bilgilendirici, ufuk açıcı, keyifli ve değerli buluyor. Sunucu Hediye Hanım'a ve konuk Mehmet Akif Koç'a emekleri için teşekkür ediliyor. Mehmet Akif Koç'un anlatımı, hafızası ve bilgi birikimi özellikle takdirle ve hayranlıkla vurgulanıyor.
Bazı izleyiciler programın süresinin (4 saatten fazla) çok uzun olduğunu, bunun hem anlatıcıyı hem dinleyiciyi dağıttığını düşünüyor ve sürenin daha kısa olmasını tercih edeceklerini belirtiyor.
Birkaç izleyici, konuğun Atatürk hakkındaki görüşlerinden rahatsız olduğunu ve sunucunun konuğa yönlendirme yaparken aşırı baskıcı görünebileceğini düşündüğünü ifade ediyor.
Programın yapısı ve içeriğine dair bazı öneriler ve benzetmeler yapılıyor: programın bir kitap gibi değerli olduğu, Töre Hoca ile benzer anlaşılır bir üsluba sahip olduğu ve bu iki ismin birlikte program yapmasının isteneceği belirtiliyor. Ayrıca, programdaki bazı tarihsel olayların günümüzle kurulan benzerliklerine dikkat çekiliyor.
Teknik bir katkı olarak, bir izleyici programın zaman damgalı içerik listesini paylaşıyor.
İran'da rejim devrilir mi? Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Orta Doğu'nun dönüm noktaları - 13 - İran'ın bugünü ve yarını! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Orta Doğu'nun dönüm noktaları 12 - Suriye'nin dünü ve yarını! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Orta Doğu'nun dönüm noktaları - 11 Arap-İsrail sorunu! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Orta Doğu'nun dönüm noktaları - 10 Arap ayaklanmaları Dr. M. Akif Koç
Orta Doğu'nun dönüm noktaları -9 Soğuk savaş sonrası Orta Doğu! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz
Orta Doğu'nun dönüm noktaları 8 - İran İslam devrimi ne getirdi, İslamcılığı nasıl etkiledi?
Orta Doğu'nun dönüm noktaları 6 - Ve Şah devrildi! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Arap milliyetçiliği ve BAAS... Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz.
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Soğuk Savaş ve Uluslar Çağı... Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! İttihadçılar ve Arap isyanları! Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Bölgede meşrutiyet rüzgarları. Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz!
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Napolyon ve Batının dönüşü. Dr. Mehmet Akif Koç ile konuşuyoruz!