Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Orta Doğu'nun kaderini çizen anlaşma; Sykes-Picot...
03 Haz 2025
Yayın Özeti
Hediye Levent ve konuk siyaset bilimci Dr. Birol Başkan, Sykes-Picot Anlaşması'nı ve Ortadoğu'daki etkilerini detaylıca ele alıyor. Anlaşmanın 1916'da İngiltere ve Fransa arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun paylaşımı için yapıldığını, ancak tam olarak uygulanmadığını belirtiyorlar. Anlaşmanın sembolik bir önemi olduğu, bölgedeki sınırların çizilmesinde çerçeve oluşturduğu vurgulanıyor.
Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'ndaki rolü, Arap isyanları ve Şerif Hüseyin'in İngilizlerle işbirliği tartışılıyor. Balfour Deklarasyonu ve diğer gizli anlaşmaların bölgeyi nasıl şekillendirdiği anlatılıyor. Arap milliyetçiliğinin Sykes-Picot sonrası gelişimi ve günümüzdeki yansımaları değerlendiriliyor.
Son bölümde, günümüzde Sykes-Picot'un nasıl algılandığı ve Amerika'nın bölgedeki rolü tartışılıyor. Birol Başkan, anlaşmanın tamamen uygulanmadığını, ancak bölgedeki siyasi yapıyı etkilediğini vurguluyor. Program, izleyicilerden gelen soruların cevaplanmasıyla sona eriyor.
Birol Baskan, 2006 yılında Northwestern Üniversitesi'nden siyaset bilimi alanında doktora derecesi aldı ve 2010-2018 yılları arasında Katar'daki Georgetown Üniversitesi Dışişleri Okulu'nda, 2007-2010 yılları arasında Katar Üniversitesi'nde ve 2006-2007 yılları arasında New York-Fredonia Eyalet Üniversitesi'nde ders verdi. Daha önce MEI'nin Türkiye Programı'nda Yerleşik Olmayan Akademisyen olarak çalıştı. Araştırmaları, dinin ve dini aktörlerin Orta Doğu'da ve Fars/Arap Körfezi'nin uluslararası siyasetinde ve Türk dış politikasında siyasi düzeni oluşturma, sürdürme, baltalama ve yok etmedeki rollerini ele alıyor. Baskan, Orta Doğu'nun Karmakarışık Jeopolitiğinde Türkiye ve Katar (Palgrave, 2016) ve Dini İmparatorluklardan Laik Devletlere (Routledge, 2014) kitaplarının yazarı ve Arap Körfez Devletleri'nde Devlet-Toplum İlişkileri'nin (Gerlach, 2014) ortak editörüdür.
Baskan şu anda geçici başlığı Between Jurists and Preachers: State-Religion Relations in the Gulf olan üçüncü el yazması üzerinde çalışmaktadır. Ayrıca Akademik Ortadogu; Arab Studies Quarterly; Comparative Political Studies, HAWWA: the Journal of Women in the Middle East and the Islamic World; Insight Turkey; Islam and Christian-Muslim Relations; The Muslim World, Politics and Religion; Turkish Studies ve Turkish Yearbook of International Politics gibi dergilerde bir dizi akademik makale yayınlamıştır.
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 51 yorumda bulunmuş. 10339 defa izlenen yayın 761 kişi tarafından beğenilmiş.
Bu transkript, Hediye Levent'in YouTube kanalında Dr. Birol Başkan ile yaptığı bir söyleşiye ait izleyici yorumlarını içeriyor. Yorumlar genel olarak şu başlıklarda toplanabilir:
1. Teşekkür ve Takdir: İzleyicilerin büyük çoğunluğu, Hediye Levent'e ve konuk Dr. Birol Başkan'a teşekkür ediyor, yayını bilgilendirici ve keyifli bulduklarını belirtiyor. Birol Başkan'ın daha sık yayınlara konuk olması yönünde istekler var.
2. İçeriğe Dair Notlar: Bir izleyici, yayının zaman damgalı bir özetini paylaşmış. Bir başka izleyici, anlaşma yerine antlaşma teriminin kullanılması gerektiğine dair küçük bir hatırlatma yapıyor.
3. Tartışma ve Eleştiriler:
* Bir izleyici, Birol Başkan'ın İttihat ve Terakki hakkındaki yorumlarına katılmadığını uzunca açıklıyor. İttihatçıların savaşa girmekten başka çaresi olmadığını, tarafsız kalmanın mümkün olmadığını ve dönemin koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
* Bir diğer izleyici, uluslararası politika analizinde hainlik, satıldık gibi duygusal ve hamasi ifadeleri çocukça bulduğunu ve Birol Başkan'dan bu tür bir dil beklemediğini belirtiyor.
* Başka bir yorumda, anlatılanların tarihsel gerçeklerle örtüşmediği iddia ediliyor.
4. Teknik ve İçerik Önerileri: Bir izleyici, konunun derinlemesine işlenebilmesi için Sykes-Picot üzerine çalışan başka uzmanlarla da 3-4 program daha yapılabileceği önerisinde bulunuyor. Bir başka izleyici ise konuşmacının şivesinden dolayı dinlemekte zorlandığını ifade ediyor.
5. Diğer: Yayın başlığının (Ve Tanrı Dünyayı Yarattı) tekrarlayan bir yapıda olduğuna dair bir eleştiri ve Osmanlı'nın etnik yapısına dair bir yorum da mevcut.
Özetle: Yayın, izleyiciler tarafından büyük oranda olumlu karşılanmış ve takdir görmüş. Ancak, özellikle Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'na giriş süreci ve İttihatçıların rolüne dair Birol Başkan'ın yaptığı bazı yorumlar, bir kısım izleyicide tartışma ve eleştiriye yol açmış. Yorumlar, izleyici kitlesinin konuya ilgili ve tarihsel analizlere eleştirel bir gözle yaklaşan bir profil çizdiğini gösteriyor.
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! İran: Devlet ve Din - 3 Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! İran:Din ve devlet-2 Siyaset Bilimci Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Orta Doğu'nun kaderini çizen anlaşma; Sykes-Picot...
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Filistin direnişi tarihe mi karışıyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz.
İslamcı örgütler dönemi kapanıyor mu? Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Azerbaycan-İsrail dostluğu ve Filistin meselesi! Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Orta Doğu neden gelişmiyor? Siyaset Bilimci Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
31 Mart seçimleri ve Orta Doğu gündemi. Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz.
DAEŞ nedir? Nasıl ortaya çıktı? Nerelerde örgütleniyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Suudi Arabistan'da bir Türk prenses: İffet... Birol Başkan ile konuşuyoruz!
Suudi Arabistan'da neler oluyor? Veliaht prens Muhammed Bin Salman kim? Birol Başkan ile konuşuyoruz
Orta Doğu ve Şiddet. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
ABD İsrail'i neden destekliyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz. #israil #filistin #gazze
Hamas'a dair her şey! Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz. #gazze #israil #filistin
İsrail-Gazze hattında son durum. Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz!
El Fetih ve Hamas... Birol Başkan ile konuşuyoruz! #israil #filistin #gazze #hamas
İsrail-Filistin çatışmasının tarihi! Birol Başkan ile konuşuyoruz. #israil #filistin #canlıyayın
Şeyha Moza: Arap dünyasında güçlü bir kadın! Birol Başkan ile konuşuyoruz
Memluklerden Kavalalı'ya Mısır. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Müslüman Kardeşler'e dair her şeyi Birol Başkan ile konuşuyoruz!
Katar ve Müslüman Kardeşler'i Birol Başkan ile konuşuyoruz
Birol Başkan ile Katar'ın doğuşunu konuşuyoruz!
Birol Başkan ile Suudi Arabistan'ı ve Vahhabizm'i konuşuyoruz
Birol Başkan ile Arap yarımadasının doğuşunu konuşuyoruz #canlıyayın
İbn Haldun ve tekerrür eden tarihimiz... Birol Başkan ile konuşuyoruz
Birol Başkan ile Orta Doğu Dillerini Konuşuyoruz #canlıyayın