İbn Haldun ve tekerrür eden tarihimiz... Birol Başkan ile konuşuyoruz
Hediye Levent, Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı programının yeni bölümünde Dr. Birol Başkan ile birlikte İbni Haldun'un tarihin tekerrürüne dair görüşlerini ve Orta Doğu'nun tarihsel süreçlerini ele alıyor. Konuşmada, İbni Haldun'un coğrafya kaderdir sözü ve tarihin döngüsel yapısı üzerinde duruluyor. İbni Haldun'un, devletlerin doğuş, yükseliş, olgunluk ve çöküş döngüsüne dair analizleri, Orta Doğu'nun tarihsel gelişimiyle ilişkilendiriliyor.
Konuşmada, devletlerin kuruluşunda asabiye (dayanışma) kavramının önemi vurgulanıyor. İbni Haldun'a göre, özellikle çölde yaşayan bedevi topluluklar, zorlu koşullar nedeniyle güçlü bir dayanışma duygusu geliştirir ve bu, devletlerin kuruluşunda belirleyici bir rol oynar. Ayrıca, askeri teknolojinin ve stratejinin tarihin seyrini nasıl değiştirdiği, özellikle at ve ok gibi teknolojilerin savaşlarda nasıl üstünlük sağladığı anlatılıyor.
Orta Doğu'nun tarihsel döngüselliği, Sümerlerden başlayarak Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanan bir süreçte inceleniyor. Bu döngüsel yapı, devletlerin yükseliş ve çöküşlerinin yanı sıra, ekonomik, askeri ve sosyal dinamiklerle de ilişkilendiriliyor. Özellikle tarım, ticaret ve askeri güç arasındaki ilişki, tarih boyunca devletlerin nasıl şekillendiğini açıklamak için kullanılıyor.
Son olarak, Batı'nın yükselişi ve kapitalizmin gelişimi, Orta Doğu'nun geri kalmasına neden olan faktörlerle karşılaştırılıyor. Batı'nın teknolojik ve ekonomik ilerlemesi, Orta Doğu'nun tarihsel döngüselliğini kırmasına neden olurken, Orta Doğu'nun bu döngüyü kıramaması, günümüzdeki durumunu açıklamak için kullanılıyor. Konuşma, Orta Doğu'nun tarihsel süreçlerini anlamak ve günümüzdeki durumunu değerlendirmek için İbni Haldun'un döngüsel tarih teorisinin önemini vurgulayarak sona eriyor.
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 27 yorumda bulunmuş. 5796 defa izlenen yayın 284 kişi tarafından beğenilmiş.
Yorumların özeti:
İzleyicilerin bir kısmı programın içeriğini ve başlığını eleştiriyor; özellikle İbn Haldun'a yeterince değinilmediği ve başlığın yanıltıcı olduğu belirtiliyor. Birçok izleyici, programı ve konuğu Birol Bey'i övüyor, faydalı bulduklarını ve tekrar dinlediklerini ifade ediyor.
Konuşulan konularla ilgili çeşitli tartışma ve katkılar yapılıyor: Batı'nın yükseliş nedenleri (coğrafi keşifler, sermaye birikimi, Yahudilerin rolü, kömür kaynakları), Osmanlı'nın geri kalma sebepleri, coğrafya kaderdir sözünün kökeni ve askeri taktiklerin tarihsel kökeni gibi konularda görüşler paylaşılıyor.
Bazı izleyiciler, sunulan tezlere itiraz ediyor veya ek bilgiler veriyor; örneğin, Çin'in izolasyonu, Avrupa'nın iktisadi kurumları ve sınırsız sermaye birikiminin ahlaki boyutu gibi konularda eleştiriler ve farklı bakış açıları sunuluyor.
Programın devamı için öneriler var; Batı'nın ilerleyişi ve Doğu'nun geri kalışı gibi konularda bir seri yapılması talep ediliyor. Ayrıca, konuk övülüyor; alçakgönüllü ve bilgili bulunuyor.
Son olarak, tarihi figürlerin modern ulus devletlerle özdeşleştirilmesi (Büyük İskender ve Makedonya örneği) gibi konularda dikkatli olunması gerektiğine dair uyarılar ve ek tarihsel bağlamlar paylaşılıyor.
Abeer Naeseh Ahmed Ebu Saleh Ahmed Javid Türkoğlu Prof. Dr. Ahmet Sözen Ali Ergin Demirhan Ali İhsan Varol Dr. Ali Semin Amberin Zaman Arif Keskin Arzu Akgün Doç. Dr. Arzu Yılmaz Aydın Selcen Aydın Sezer Dr. Aysuda Kölemen Ayşe Çavdar Dr. Banu Dalaman Barçın Yinanç Behlül Özkan Dr. Betül Doğan Akkaş Dr. Birgül Demirtaş Burcu Özkaya Doç. Dr. Can Ertuna Canan Güllü Cansel Tan Celal Karadoğan Cengiz Çandar Cengiz Erdinç Cengiz Özdemir Dr. Ceren Ergenç Ceren İskit Ceren Sungur Cihan Kılıç Prof. Dr. Çağdaş Üngör Çağla Üren Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu Dalia Ziada Deniz Tunç Kalyoncu Dr. Derya Göçer Dilan Yılmaz Emin Eliçin Dr. Erkan Konyar Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol Faik Bulut Faruk Bildirici Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu Feyza Gümüşlüoğlu Gizem Aslantepe Gökhan Çinkara Gökhun Göçmen Gönül Tol Dr. Gül Pulhan Hacer Foggo Doç. Dr. Hakan Güneş Hale Gönültaş Prof. Dr. Hamit Bozaslan Hilal Köylü Hülya Arslan Dr. Hürcan Aslı Aksoy Hüsnü Mahalli Işın Eliçin Doç. Dr. İkbal Dürre İlay Aksoy Prof. Dr. İlhan Uzgel İslam el-Zant İslam Özkan Prof. Dr. İsmail Gezgin Dr. Kerem Gülay Kubilay Kaptan Dr. Mayada Kamal Eldeen Mehmet Akif Koç Mehmet Alaca Prof. Dr. Mehmet Azimli Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan Muhammet Yücel Muin Naim Murat Özçelik Murat Türkeş Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar Mustafa Özdemir Mühdan Sağlam Namık Tan Nazar Erişkin Doç. Dr. Nazım Cafersoy Nebahat Tanrıverdi Prof. Dr. Necmi Karul Nesrin Nas Nevşin Mengü Nilgün Arısan Eralp Nimet Kıraç Oğul Tuna Oğuzhan Çağlıyan Özer Sencar Özkan Öztaş Özlem Ertan Perwer Armed Peyman Aref Rahim Farzam Ramazan Bursa Prof. Dr. Recai Tekoğlu Redhwan El Khutabi Reza Talebi Rıza Talebi Ruşen Takva Sadık Usta Sarkis Kassargian Savaş Porgham Selim Sezer Dr. Selin Nasi Prof. Dr. Serhat Erkmen Serhat Uçak Dr. Serkan Keçeci Sibel Karadağ Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe Soli Özel Suat Delgen Töre Sivrioğlu Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan Dr. Tuğçe Tezer Prof. Dr. Turgay Kurultay Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu Yaşar Halit Çevik Yaşar Yılmaz Yektan Türkyılmaz Yiğit Göktuğ Yusuf El Şerif Yusuf Kanlı Prof. Dr. Zekeriya Kurşun