Orta Doğu'nun perde arkası! İsrail yeni güç merkezi mi olacak? Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
08 Nis 2026
Yayın Özeti
Hediye Levent, siyaset bilimci Dr. Birol Başkan ile yeni bir haftalık serinin ilk bölümünü gerçekleştirdi. Program, İran, Amerika ve İsrail arasında duyurulan ancak kırılgan olduğu düşünülen 15 günlük ateşkes anlaşması ile başladı. Başkan, bu ateşkesin kalıcı bir barış getirmeyeceği görüşünü paylaştı ve İran'ın savaştan prestijli çıkacağını, ancak yaşadığı maddi kayıpların yaptırımlar kalktığı takdirde hızla telafi edilebileceğini belirtti. İran'ın bölgesel politikaları, özellikle Hamas, Hizbullah ve Hutilere verdiği destek, ateşkesin geleceğini belirleyecek kilit faktör olarak öne çıkarıldı.
İsrail'in nükleer gücü ve Amerika'daki güçlü lobisi tartışılırken, Trump yönetiminin bu süreçteki rolü ve yaşadığı prestij kaybı ele alındı. Körfez ülkelerinin güvenlik ihtiyacı ve Amerika'ya olan yapısal bağımlılığı detaylandırıldı. Bu ülkelerin coğrafi ve demografik olarak savunmasız şehir devletleri olduğu, bu nedenle Amerika'nın caydırıcı gücüne muhtaç oldukları vurgulandı. Çin ve Rusya gibi alternatiflerin ise aktif askeri koruma sağlama konusunda Amerika'nın yerini alamayacağı ifade edildi.
Körfez ülkelerinin Amerika ile ilişkilerindeki asimetriye rağmen, petrol fiyatları üzerindeki etkileri gibi kozlara sahip oldukları konuşuldu. İran'ın Körfez ülkeleri, özellikle de Dubai ile olan karmaşık ilişkisi masaya yatırıldı. İran'ın Dubai'yi vurmasının kendisine de zarar verdiği, ancak İran'ın köşeye sıkıştırıldığı bir hamle olduğu değerlendirildi. Dubai'nin ekonomik modelinin dayanıklılığı, coğrafi konumunun avantajları ve arka planında yatan ağır işçi hakları ihlalleri tartışıldı.
İsrail'in, askeri teknolojisi ve petrolsüz gelişmiş ekonomisi ile Körfez ülkeleri için bir model teşkil ettiği, ancak agresif politikalarının da endişe kaynağı olduğu belirtildi. Körfez açısından İran tehdidinin İsrail tehdidinden daha somut ve büyük görüldüğü ifade edildi. Mezhep farklılıklarının, temelde ekonomik ve politik kaynak dağılımındaki eşitsizliklerin bir sonucu ve aracı olarak şekillendiği üzerinde duruldu. Program, izleyici sorularının yanıtlanması ve gelecek haftaki yayın planlarının paylaşılmasıyla sona erdi.
Birol Baskan, 2006 yılında Northwestern Üniversitesi'nden siyaset bilimi alanında doktora derecesi aldı ve 2010-2018 yılları arasında Katar'daki Georgetown Üniversitesi Dışişleri Okulu'nda, 2007-2010 yılları arasında Katar Üniversitesi'nde ve 2006-2007 yılları arasında New York-Fredonia Eyalet Üniversitesi'nde ders verdi. Daha önce MEI'nin Türkiye Programı'nda Yerleşik Olmayan Akademisyen olarak çalıştı. Araştırmaları, dinin ve dini aktörlerin Orta Doğu'da ve Fars/Arap Körfezi'nin uluslararası siyasetinde ve Türk dış politikasında siyasi düzeni oluşturma, sürdürme, baltalama ve yok etmedeki rollerini ele alıyor. Baskan, Orta Doğu'nun Karmakarışık Jeopolitiğinde Türkiye ve Katar (Palgrave, 2016) ve Dini İmparatorluklardan Laik Devletlere (Routledge, 2014) kitaplarının yazarı ve Arap Körfez Devletleri'nde Devlet-Toplum İlişkileri'nin (Gerlach, 2014) ortak editörüdür.
Baskan şu anda geçici başlığı Between Jurists and Preachers: State-Religion Relations in the Gulf olan üçüncü el yazması üzerinde çalışmaktadır. Ayrıca Akademik Ortadogu; Arab Studies Quarterly; Comparative Political Studies, HAWWA: the Journal of Women in the Middle East and the Islamic World; Insight Turkey; Islam and Christian-Muslim Relations; The Muslim World, Politics and Religion; Turkish Studies ve Turkish Yearbook of International Politics gibi dergilerde bir dizi akademik makale yayınlamıştır.
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 75 yorumda bulunmuş. 7798 defa izlenen yayın 625 kişi tarafından beğenilmiş.
Yorumların özeti:
İzleyicilerin büyük çoğunluğu programı ve özellikle konuk Dr. Birol Başkan'ı övüyor. Bilgilendirici, faydalı, ufuk açıcı gibi ifadelerle yayını beğendiklerini, emekleri için teşekkür ettiklerini belirtiyorlar. Birol Başkan'ın analiz tarzı ve anlatımı sıkça takdir ediliyor.
Bazı izleyiciler, Birol Başkan'ın realpolitik odaklı yaklaşımını eleştirerek, programda hak, adalet, vicdan gibi değerlerin de vurgulanması gerektiğini düşünüyor. Bir diğer eleştiri, konuşma dilinde senli hitap ve İstanbul şivesi kullanımına yönelik.
Konuya dair içerikle ilgili yorumlarda, İran'ın durumu, Körfez ülkelerinin yapısı, Dubai modeli, İsrail'in politikaları ve mezhep dinamikleri gibi konulara değiniliyor. İran'ın geleceğine dair iyimser ve kötümser görüşler, Dubai'nin karanlık yüzü ve İsrail'in bölgedeki rolüne dair farklı perspektifler paylaşılıyor.
Teknik bir eleştiri, programdaki dolap kapağının görüntüsüne yönelik. Ayrıca, düzenli yayın talebi ve gelecek program önerileri de mevcut.
Özetle, yorumlar genel olarak olumlu, takdir ve teşekkür içeriyor. Eleştiriler ise içerik odağı, sunum tarzı ve teknik bir detay üzerine yoğunlaşıyor. İzleyiciler, tartışılan bölgesel konulara dair kendi analiz ve görüşlerini de yorumlara ekliyor.
Orta Doğu'nun perde arkası! İsrail yeni güç merkezi mi olacak? Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Bir savaşın anatomisi! Siyaset Bilimci Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! İran: Devlet ve Din - 3 Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! İran:Din ve devlet-2 Siyaset Bilimci Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Orta Doğu'nun kaderini çizen anlaşma; Sykes-Picot...
Ve Tanrı Orta Doğu'yu Yarattı! Filistin direnişi tarihe mi karışıyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz.
İslamcı örgütler dönemi kapanıyor mu? Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Azerbaycan-İsrail dostluğu ve Filistin meselesi! Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Orta Doğu neden gelişmiyor? Siyaset Bilimci Dr. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
31 Mart seçimleri ve Orta Doğu gündemi. Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz.
DAEŞ nedir? Nasıl ortaya çıktı? Nerelerde örgütleniyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz.
Suudi Arabistan'da bir Türk prenses: İffet... Birol Başkan ile konuşuyoruz!
Suudi Arabistan'da neler oluyor? Veliaht prens Muhammed Bin Salman kim? Birol Başkan ile konuşuyoruz
Orta Doğu ve Şiddet. Birol Başkan ile konuşuyoruz.
ABD İsrail'i neden destekliyor? Birol Başkan ile konuşuyoruz. #israil #filistin #gazze
Hamas'a dair her şey! Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz. #gazze #israil #filistin
İsrail-Gazze hattında son durum. Siyaset Bilimci Birol Başkan ile konuşuyoruz!
El Fetih ve Hamas... Birol Başkan ile konuşuyoruz! #israil #filistin #gazze #hamas
İsrail-Filistin çatışmasının tarihi! Birol Başkan ile konuşuyoruz. #israil #filistin #canlıyayın
Şeyha Moza: Arap dünyasında güçlü bir kadın! Birol Başkan ile konuşuyoruz
Memluklerden Kavalalı'ya Mısır. Birol Başkan ile konuşuyoruz
Müslüman Kardeşler'e dair her şeyi Birol Başkan ile konuşuyoruz!
Katar ve Müslüman Kardeşler'i Birol Başkan ile konuşuyoruz
Birol Başkan ile Katar'ın doğuşunu konuşuyoruz!
Birol Başkan ile Suudi Arabistan'ı ve Vahhabizm'i konuşuyoruz
Birol Başkan ile Arap yarımadasının doğuşunu konuşuyoruz #canlıyayın
İbn Haldun ve tekerrür eden tarihimiz... Birol Başkan ile konuşuyoruz
Birol Başkan ile Orta Doğu Dillerini Konuşuyoruz #canlıyayın