20 Kasım - Duhok Forumu'nda neler oldu? DEM Parti Milletvekili Cengiz Çandar ile konuşuyoruz.
20 Kas 2025
Yayın Özeti
Hediye Levent'in sunduğu programda, konuk Cengiz Çandar ile Duhok'ta düzenlenen MAPS (Ortadoğu Barış ve Güvenlik Forumu) ele alındı. Forumun, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin ev sahipliğinde gerçekleştiği ve Ortadoğu'nun çeşitli bölgelerinden siyasetçi, akademisyen ve düşünürleri bir araya getirdiği vurgulandı. Forumun önemli bir özelliği, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi ve İlham Ahmed'in katılımıyla siyasi bir eylem niteliği kazanması olarak yorumlandı.
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin bu forum aracılığıyla Suriyeli Kürtlere verdiği destek ve Ankara ile olan ilişkiler çerçevesinde köprü rolü oynama potansiyeli tartışıldı. SDG'nin çoğunlukla Arap aşiretlerinden oluşan yapısı ve bölgedeki karmaşık dengeler üzerinde duruldu. Suriye'nin geleceğine ilişkin adem-i merkeziyet tartışmalarının, SDG ve öz yönetimin statüsünü belirlemede kilit öneme sahip olduğu ifade edildi.
Neçirvan Barzani'nin forumdaki açıklamaları, Türkiye ile dengeli bir politika izleme çabası olarak değerlendirildi. Türkiye'deki açılım sürecinin, bölgesel gelişmelerin zorlamasıyla başladığı ve kendi dinamiklerini ürettiği belirtildi. İran ve İsrail konularının foruma dahil edilmemesi, hassasiyetler nedeniyle bilinçli bir tercih olarak yorumlandı. Program, Cengiz Çandar'ın kitap çalışmaları ve gelecekteki yayın davetiyle sona erdi.
Cengiz Çandar, 1948 yılında Ankara'da doğdu. İlkokulu Ankara'da, ortaokulu Talas Amerikan Okulu'nda ve liseyi Tarsus Amerikan Koleji'nde tamamladı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Diplomasi ve Dış Münasebetler bölümünden 1970 yılında mezun oldu.
ODTÜ İdari İlimler Fakültesi'nde kısa süreli akademik kariyerinin ardından, 68 kuşağı gençlik hareketindeki eylemciliği nedeniyle 12 Mart askeri müdahalesi sonrasında yurtdışına çıktı. Filistin direnme hareketi bünyesinde Şam ve Beyrut'ta bulundu, daha sonra Cenevre, Paris ve Amsterdam'da yaşadı. 1974'te Türkiye'ye döndü.
1976'da Vatan Gazetesi'nde Dış Haberler Şefi ve dış politika yorumcusu olarak gazetecilik kariyerine başladı. Türk Haberler Ajansı, Cumhuriyet, Hürriyet, Güneş, Sabah, Yeni Şafak, Radikal gibi birçok gazetede çalıştı. Ortadoğu uzmanı ve savaş muhabiri olarak tanındı.
1991-1993 yılları arasında Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın özel danışmanlığını yaptı. 1993-1995 arasında Bosna başta olmak üzere Balkanlar'a odaklandı. 1997-1999 arasında İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde Orta Doğu Tarihi ve Orta Doğu Politikası dersleri verdi.
2016 yılından itibaren İsveç'te Stockholm Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalıştı. 14 Mayıs 2023 seçimlerinde Yeşil Sol Parti listesinden Diyarbakır milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.
Ödülleri
1982 Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Gazetecisi Ödülü
1983 Bülent Dikmener Haber Ödülü
1986-87 Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü
1995 Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Hoşgörü Ödülü
Eserleri
Direnen Filistin (1976)
Dünden Yarına İran (1981)
Ortadoğu Çıkmazı (1983)
Tarihle Randevu (1983)
Güneşin Yedi Rengi (1987)
Benim Şehirlerim (1999)
Çıktık Açık Alınla (2001)
Mezopotamya Ekspresi: Bir Tarih Yolculuğu (2012)
Özel Yaşamı
Çandarlı ailesine mensup olan Cengiz Çandar, Osmanlı döneminde sadrazamlık yapmış Çandarlı Halil Paşa'nın torunudur. Evli ve bir kız çocuk babasıdır. Küratör Defne Ayas'ın babasıdır.
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 33 yorumda bulunmuş. 4317 defa izlenen yayın 391 kişi tarafından beğenilmiş.
Hediye Levent'in YouTube kanalındaki bu yayına ait yorumlardan anlaşıldığı kadarıyla, programın konusu özetle şu şekildedir:
Programın Konusu ve Ana Temalar:
Program, gazeteci-yazar Cengiz Çandar'ın konuk olduğu bir sohbettir. Temel odak, Ortadoğu'daki güncel gelişmeler, özellikle Kürt siyasi hareketleri ve bölgesel dinamiklerdir.
İşlendiği görülen spesifik başlıklar şunlardır:
1. Duhok'ta Düzenlenen MAPS Forumu: Forumun siyasi önemi ve bölgedeki etkileri değerlendirilmiş.
2. Kürtler Arası İşbirliği ve Birlik: Özellikle Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ve diğer Kürt gruplar arasındaki ilişkiler ve potansiyel ittifaklar ele alınmış. Neçirvan Barzani'nin açıklamalarına değinilmiş.
3. Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve Suriye'nin Geleceği: SDG'nin yapısı, Arap-Kürt ittifakındaki rolü ve Suriye için adem-i merkeziyet (federasyon veya benzeri yapılanma) tartışmaları konuşulmuş.
4. Türkiye'nin Bölge Politikası: Türkiye'nin Kürt meselesine yaklaşımı, geçmişteki açılım süreci ve bölgesel politikaların etkileri üzerine yorumlar yapılmış.
5. Genel Değerlendirme: Konuk Cengiz Çandar, izleyiciler tarafından bir Ortadoğu uzmanı olarak tanımlandığı için, bölgenin genel siyasi durumu ve geleceğine dair analizlerini paylaşmış.
İzleyici Tepkileri:
Yorumlardan, izleyicilerin büyük çoğunluğunun programı ve konuşulanları olumlu karşıladığı anlaşılmaktadır. Emeğinize sağlık, teşekkürler, çok güzel bir program gibi ifadeler sıkça kullanılmıştır. Konuk Cengiz Çandar'ın objektif ve değerli bulunduğu belirtilmiştir. Bazı yorumlarda, Kürtlerin bölgedeki artan görünürlüğüne ve siyasi ağırlığına vurgu yapılmış, hatta bağımsız bir Kürdistan fikri dile getirilmiştir. Bir yorumda, TSK'nın güçsüzleştirilmesi ve SDG'nin gücüne dikkat çekilmiştir.
Özetle: Program, Ortadoğu ve özellikle Kürt siyaseti odaklı, analitik bir sohbet havasında geçmiştir. İzleyici kitlesi, bu konulara ilgi duyan ve genellikle sunucu ile konuğun bakış açısına sempati ile yaklaşan bir gruptur.
20 Kasım - Duhok Forumu'nda neler oldu? DEM Parti Milletvekili Cengiz Çandar ile konuşuyoruz.