18 Eylül - İran'da neler oluyor? Arif Keskin ile konuşuyoruz #canlıyayın
Konuşma, Hediye Levent ve Arif Keskin arasında geçiyor. Konu, İrandaki son durum, özellikle de Mahsa Amininin ölümünün yıl dönümü ve bunun etkileri üzerine odaklanıyor. Arif Keskin, İrandaki protestoların genel durumunu, rejimin tutumunu ve toplumsal değişimleri analiz ediyor.
Konuşmanın özeti şu şekilde:
1. Mahsa Amini'nin Ölümü ve Protestolar: Mahsa Amininin ölümünün yıl dönümünde büyük gösteriler bekleniyordu, ancak İran yönetimi ağır güvenlik önlemleri aldı. Protestolar beklenenden daha küçük çaplı oldu, ancak bu, rejimin baskıcı tedbirlerinin bir sonucu olarak yorumlandı. Arif Keskin, protestoların devrimci bir durum yaratmadığını, ancak İranda önemli bir dönüşümün başlangıcı olduğunu belirtiyor.
2. Toplumsal Değişimler: Protestolar, özellikle kadınların başörtüsü takmama eylemleriyle dikkat çekti. Tahran gibi büyük şehirlerde, kadınların başörtüsüz dolaşması artık daha yaygın hale geldi. Bu, İran rejiminin ideolojik başarısızlığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
3. Rejimin Tutumu: İran rejimi, protestolara karşı sert önlemler aldı ve idamlar gibi ağır cezalar uyguladı. Bu, protestocuları korkutmak için kullanılan bir yöntemdi. Ancak, rejimin bu baskıcı tutumu, toplumun geniş kesimlerinde rejime olan güveni daha da zayıflattı.
4. Liderlik Eksikliği: Protestoların başarıya ulaşması için bir liderlik kadrosuna ihtiyaç olduğu vurgulandı. Ancak, İrandaki muhalif gruplar arasında bir birlik sağlanamadı ve bu, protestoların etkisini sınırladı.
5. Uluslararası Ambargolar: İrana uygulanan ambargolar, rejimi ekonomik olarak zorluyor ve toplumun rejime olan güvenini daha da azaltıyor. Ancak, ambargolar aynı zamanda rejimin sert çekirdeğini daha da güçlendiriyor.
6. Yüz Tanıma Sistemi ve Baskı: İran yönetimi, protestocuları kontrol altına almak için yüz tanıma sistemleri gibi teknolojik yöntemler kullanmaya çalıştı. Ancak, bu yöntemler toplumda istenilen etkiyi yaratmadı ve protestolar devam etti.
7. Etnik ve Siyasi Gruplar: Protestolar, İrandaki farklı etnik ve siyasi grupları bir araya getirdi. Ancak, bazı gruplar bu protestoları kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaya çalıştı. Bu, protestoların bütünlüğünü zayıflatma riski taşıyor.
Sonuç olarak, Mahsa Amininin ölümüyle başlayan protestolar, İranda önemli bir toplumsal dönüşümün başlangıcı oldu. Ancak, rejimin baskıcı tutumu ve muhalif gruplar arasındaki birlik eksikliği, bu dönüşümün tam anlamıyla gerçekleşmesini engelliyor.
İzleyici yorumları
Bu yayın için izleyiciler toplamda 11 yorumda bulunmuş. 2652 defa izlenen yayın 208 kişi tarafından beğenilmiş.
Bu transkript, Hediye Levent'in YouTube kanalındaki bir videoya ait yorumları içeriyor. Yorumlar, konuk Arif Keskin'in İran'daki rejim ve geleceğine dair analizlerine odaklanmış durumda. İzleyicilerin tepkileri ve yorumları şu şekilde özetlenebilir:
* Teşekkür ve Takdir: Bazı izleyiciler (@ahmetdikmen4540) verilen bilgiler için teşekkür ediyor.
* Anlaşılırlık ve Netlik İsteği: Bir izleyici (@semruy), konuşmacının soruya doğrudan cevap vermek yerini dolandırdığını ve kafasının karıştığını belirtiyor. Başka bir yorum (@mcc187) ise konuşmacının beden dilinin dikkat dağıtıcı olduğunu ve konuşmanın kopuk olduğunu, altyazı eklenmesini öneriyor.
* Geleceğe Dair Çözüm Önerileri: Bir izleyici (@bahadirkayimoglu1476), İran rejimi yıkılırsa yerine kurulması gereken sistem hakkında detaylı bir öneri sunuyor: Demokratik ve laik bir İran Konfederasyonu. Bu modelde, Fars devletine bağlı, iç işlerinde özerk Güney Azerbaycan, Doğu Kürdistan, Ahvaz Arapları ve Belucistan bölgelerinden oluşan bir federasyon öngörülüyor.
* Önceki Analizlerle Çelişki Algısı: Bir izleyici (@burakelmas9637), Arif Keskin'in daha önceki konuşmalarında İran devriminin eşiğinde olduğunu ima ettiğini, ancak şimdiki konuşmasında bu tonun olmadığını fark ettiğini ve şaşkınlık ifade ediyor.
* Laiklik Vurgusu: Birkaç yorumcu (@Adako-kuyara, @saitdagistanli), İran'daki insan hakları ihlallerinden yola çıkarak laikliğin önemini vurguluyor. Şeriat yasaları, idam, sokak infazları eleştiriliyor ve Jin, Jiyan, Azadi (Kadın, Yaşam, Özgürlük) sloganıyla dayanışma gösteriliyor.
* Dil Kullanımına İlişkin Not: Bir izleyici (@cananucar2444), konuğun anadili dışında bir dilde konuşmasının zorluğuna dikkat çekerek, bu koşulda başarılı bulduğunu belirtiyor.
* Rejimin Gücüne İlişkin Karşıt Görüş: Bir yorumcu (@mehmetyuce4086), konuşmacının İran rejiminin çökeceği yönündeki ifadelerini eleştiriyor. Aksine, rejimin bölgedeki diğer güçleri (Esad rejimi, Irak'taki Şii milisler) desteklediğini, ABD üslerine saldırdığını ve hâlâ ayakta olduğunu savunarak, analizi tutarsız buluyor ve rejimin gücünü vurguluyor.
Genel Değerlendirme:
Yorumlar, izleyicilerin İran konusunda yoğun bir ilgi ve fikir ayrılığı içinde olduğunu gösteriyor. Konuşmacının analizleri, bazıları tarafından değerli bulunurken, bazıları tarafından net bulunmamış, hatta önceki söylemleriyle çelişkili görülmüş. İran'ın geleceğine dair beklentiler, umutlu senaryolardan (demokratik konfederasyon) rejimin dayanıklılığına kadar geniş bir yelpazede tartışılıyor. Laiklik, insan hakları ve bölgesel denklem, yorumlarda öne çıkan ana temalar.
Abeer Naeseh Ahmed Ebu Saleh Ahmed Javid Türkoğlu Prof. Dr. Ahmet Sözen Ali Ergin Demirhan Ali İhsan Varol Dr. Ali Semin Amberin Zaman Arzu Akgün Doç. Dr. Arzu Yılmaz Aydın Selcen Aydın Sezer Dr. Aysuda Kölemen Ayşe Çavdar Dr. Banu Dalaman Barçın Yinanç Behlül Özkan Dr. Birgül Demirtaş Dr. Birol Başkan Burcu Özkaya Canan Güllü Cansel Tan Celal Karadoğan Cengiz Çandar Cengiz Erdinç Cengiz Özdemir Dr. Ceren Ergenç Ceren İskit Ceren Sungur Cihan Kılıç Prof. Dr. Çağdaş Üngör Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu Dalia Ziada Deniz Tunç Kalyoncu Dr. Derya Göçer Dilan Yılmaz Emin Eliçin Dr. Erkan Konyar Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol Faik Bulut Faruk Bildirici Prof. Dr. Fatih Erkoçoğlu Feyza Gümüşlüoğlu Gizem Aslantepe Gökhan Çinkara Gökhun Göçmen Dr. Gül Pulhan Hacer Foggo Doç. Dr. Hakan Güneş Hale Gönültaş Prof. Dr. Hamit Bozaslan Hilal Köylü Hülya Arslan Dr. Hürcan Aslı Aksoy Hüsnü Mahalli Işın Eliçin İlay Aksoy Prof. Dr. İlhan Uzgel İslam el-Zant İslam Özkan Prof. Dr. İsmail Gezgin Dr. Kerem Gülay Kubilay Kaptan Dr. Mayada Kamal Eldeen Mehmet Akif Koç Mehmet Alaca Prof. Dr. Mehmet Azimli Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan Muhammet Yücel Muin Naim Murat Özçelik Murat Türkeş Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar Mustafa Özdemir Mühdan Sağlam Namık Tan Doç. Dr. Nazım Cafersoy Nebahat Tanrıverdi Nebat Tanrıverdi Prof. Dr. Necmi Karul Nesrin Nas Nevşin Mengü Nimet Kıraç Oğul Tuna Oğuzhan Çağlıyan Özer Sencar Özkan Öztaş Özlem Ertan Peyman Aref Rahim Farzam Ramazan Bursa Prof. Dr. Recai Tekoğlu Redhwan El Khutabi Reza Telebi Ruşen Takva Sadık Usta Sarkis Kassargian Savaş Porgham Selim Sezer Dr. Selin Nasi Prof. Dr. Serhat Erkmen Serhat Uçak Dr. Serkan Keçeci Sibel Karadağ Prof. Dr. Sinem Akgül Açıkmeşe Soli Özel Suat Dalgen Suat Delgen Töre Sivrioğlu Doç. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan Dr. Tuğçe Tezer Prof. Dr. Turgay Kurultay Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu Yaşar Halit Çevik Yaşar Yılmaz Yektan Türkyılmaz Yiğit Göktuğ Yusuf El Şerif Prof. Dr. Zekeriya Kurşun